نقش نظارتی دولت در بیمه جنگ سایبری: از استثنای جنگ تا حکمرانی چندلایه ریسک های سایبری

تحولات ژئوپلیتیکی و افزایش حملات سایبری با منشا دولتی در دهه اخیر، مرز میان «جنگ سنتی» و «جنگ سایبری» را به شدت مبهم کرده است. این مقاله با رویکرد تحلیلی-تطبیقی به بررسی چالش های ناشی از استثنای جنگ در بیمه نامه های سایبری می پردازد و نقش دولت ها را در چارچوب « بیمه به عنوان نظام حاکمیتی » تبیین می کند. یافته ها نشان می دهد که هرچند درج شرط استثنای جنگ از منظر فنی و اقتصادی در کاهش تعهدات بیمه گران موثر است، اما در عمل موجب خلا پوششی و ابهام در تعیین مسئولیت در برابر حملات سایبری دولتی می شود. در بخش نخست، تحلیل دعاوی بین المللی مانند پرونده های NotPetya، Merck و Mondelez نشان می دهد که فقدان معیار حقوقی شفاف برای انتساب حملات سایبری به دولت ها، اجرای منصفانه کلوزهای استثنا را با چالش جدی روبه رو کرده است. در بخش دوم، مقاله با بهره گیری از نظریه « بیمه به عنوان نظام حاکمیتی » نقش بیمه در تنظیم رفتار بازار و کنترل کژمنشی را بررسی کرده و بر ضرورت مداخله دولت به عنوان تضمین کننده نهایی یا Reinsurer of Last Resort تاکید دارد. در نهایت، پیشنهاد می شود که نظام چندلایه ای از همکاری دولت، نهادهای نظارتی و شرکت های بیمه برای ایجاد سازوکار جبران خسارات ناشی از جنگ های سایبری و حفظ پایداری اقتصادی کشور طراحی شود. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که توسعه چارچوب های حقوقی و نظارتی بومی برای پوشش ریسک های سایبری دولتی و همگرایی میان سیاست گذاران و صنعت بیمه، پیش شرط تحقق تاب آوری سایبری در مسیر توسعه پایدار بیمه ای ایران است.

کلیدواژه ها:

بیمه سایبری ، نظام حکمرانی ، دولت ، خطر جنگ ، نظارت دولت