ارائه مدل مفهومی افزایش تاب آوری نهاد ناظر در مواجهه با ریسک های نوظهور

تحولات فناورانه و ظهور ریسک های نوظهور در دهه اخیر، ساختار سنتی تنظیم گری در صنعت بیمه را با چالش های بنیادین مواجه کرده است. گسترش فناوری های نوین ضمن تغییر در الگوهای کسب وکار، مرزهای نظارت و حاکمیت را نیز بازتعریف نموده اند. از سوی دیگر، بروز ریسک هایی نوظهور تاب آوری نهادی را به ضرورتی راهبردی برای نهاد ناظر بیمه ای بدل کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل مفهومی افزایش تاب آوری نهاد ناظر در مواجهه با ریسک های نوظهور در صنعت بیمه ایران انجام شده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است و با رویکرد آمیخته کیفی-کمی انجام شد. در گام نخست، با مرور نظام مند منابع علمی و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۴ تن از خبرگان صنعت بیمه، سیاست گذاری و فناوری اطلاعات، ابعاد و مولفه های تاب آوری شناسایی گردید. در گام دوم، جهت وزن دهی و تعیین اولویت مولفه ها از روش تصمیم گیری چندمعیاره بهترین-بدترین فازی (Fuzzy–BWM) استفاده شد. داده ها با بهره گیری از پرسشنامه مقایسات زوجی فازی گردآوری و تحلیل گردید. نتایج نشان داد که تاب آوری نهاد ناظر در صنعت بیمه از شش لایه اصلی شامل حکمرانی هوشمند، زیرساخت داده و امنیت نظارتی، همکاری بین نهادی، توانمندسازی سرمایه انسانی، تحول شبکه فروش و پایداری مالی تشکیل می شود. یافته ها حاکی از آن است که مولفه های حکمرانی داده محور، زیرساخت فناورانه و نوآوری های تنظیم گرانه بیشترین تاثیر را بر پایداری و چابکی نظارتی دارند. بر این اساس، پیشنهاد می شود ایجاد مرکز داده و امنیت سایبری بیمه ای، توسعه تنظیم گری دیجیتال با بهره گیری از RegTech و هوش مصنوعی، حمایت از نوآوری های فناورانه در حوزه نظارت، تدوین استانداردهای تاب آوری سازمانی و تقویت همکاری میان نهاد ناظر، شرکت های بیمه و اینشورتک ها در دستور کار سیاست گذاران قرار گیرد. مدل نهایی ارائه شده، چارچوبی راهبردی برای حرکت نهاد ناظر به سمت تنظیم گری تاب آور، نوآورانه و داده محور فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری ناظر ، تنظیم گری هوشمند ، ریسک های نوظهور ، صنعت بیمه ، FUZZY–BWM