ارزیابی بهره وری اقتصادی و زیست محیطی شرکت های نفتی با ورود به بازار انرژی های تجدیدپذیر با استفاده از مدل DEA

هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی بهره وری اقتصادی و زیست محیطی شرکت های نفتی در فرآیند ورود به بازار انرژی های تجدیدپذیر با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها (DEA) است. در سال های اخیر، افزایش فشارهای زیست محیطی، تغییرات اقلیمی و سیاست های جهانی مرتبط با کاهش کربن، شرکت های نفتی را ناگزیر به بازنگری در ساختارهای سرمایه گذاری و تولیدی خود کرده است. پژوهش حاضر با بررسی عملکرد ۲۰ شرکت بزرگ نفتی بین المللی طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳، به تحلیل بهره وری آن ها پیش و پس از ورود به حوزه انرژی های تجدیدپذیر پرداخته است. در این راستا، ورودی هایی مانند سرمایه گذاری کل، مصرف انرژی فسیلی، نیروی انسانی و هزینه تحقیق و توسعه، و خروجی هایی همچون سود عملیاتی، انتشار CO₂ (به عنوان خروجی نامطلوب) و سهم انرژی های تجدیدپذیر در نظر گرفته شده اند. نتایج مدل DEA (نسخه خروجی محور BCC) نشان داد که شرکت هایی که به طور فعال در حوزه انرژی های تجدیدپذیر سرمایه گذاری کرده اند، از نظر اقتصادی و زیست محیطی کاراتر از سایر شرکت ها بوده اند. تحلیل پنجره ای نشان داد که این شرکت ها روند پایداری در افزایش بهره وری طی زمان داشته اند. همچنین، تفاوت معناداری در نمرات بهره وری کل و کارایی مقیاس بین شرکت های وارد شده و وارد نشده به بازار انرژی های پاک مشاهده شد. یافته های پژوهش، اهمیت استراتژیک تحول انرژی در صنایع نفتی و نقش سیاست گذاری های حمایتی و نوآورانه در ارتقاء بهره وری را مورد تاکید قرار می دهند.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده ها ، انرژی تجدیدپذیر ، بهره وری زیست محیطی ، شرکت های نفتی ، کارایی اقتصادی