اعتبارسنجی یک مدل مفهومی رفتار مالی تحت تورم ادراک شده: نقش های میانجی تمایل به ریسک، سوگیری تاییدی و رفتار گله ای (بورس تهران)

در شرایطی که اقتصاد کلان با نوسانات شدید و رشد مداوم تورم مواجه است، تصمیم گیری سرمایه گذاران خرد به طور چشمگیری از برداشت ذهنی آنان نسبت به وضعیت اقتصادی تاثیر می پذیرد. هدف این پژوهش، آزمون و اعتبارسنجی یک مدل مفهومی رفتاری است که در آن تاثیر تورم ادراک شده بر رفتار مالی از مسیر سه سازه روان شناختی شامل تمایل به ریسک، سوگیری تاییدی و رفتار گله ای بررسی می شود. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی–همبستگی است. داده ها از طریق پرسش نامه ساختاریافته و با روش نمونه گیری طبقه ای متناسب از ۲۸۰ سرمایه گذار حقیقی فعال در بورس تهران گردآوری شد و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار AMOS تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که تورم ادراک شده به صورت معناداری موجب کاهش تمایل به ریسک β=−۰.۳۱, p<۰.۰۱ و افزایش سوگیری تاییدی β=۰.۴۲, p<۰.۰۰۱ و افزایش رفتار گله ای β=۰.۳۸, p<۰.۰۱ می شود. همچنین نقش میانجی هر سه سازه روان شناختی در رابطه بین تورم ادراک شده و رفتار مالی تایید شد Z>۲.۵, p<۰.۰۵. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که نادیده گرفتن شکاف میان تورم ادراک شده و تورم رسمی می تواند موجب تحلیل های ناقص و تصمیم گیری های غیرکارآمد در سیاست گذاری های مالی گردد. بر پایه این یافته ها، تقویت سواد مالی رفتاری، توسعه الگوریتم های پایش ذهنیت بازار و طراحی مداخلات مبتنی بر روان شناسی مالی می تواند به افزایش پایداری رفتاری سرمایه گذاران خرد در دوره های تورمی منجر شود.

کلیدواژه ها:

تورم ادراک شده ، تصمیم گیری مالی ، تمایل به ریسک ، سوگیری تاییدی ، رفتار گله ای ، مدل سازی معادلات ساختاری ، سرمایه گذاران خرد ، اقتصاد رفتاری