نقش زیرساخت های مقاوم و هوشمند در پیشگیری از حوادث شهری کلانشهر شیراز

زیرساخت های شهری به عنوان ستون فقرات توسعه پایدار و ایمنی شهرها، نقشی اساسی در پیشگیری از حوادث و کاهش آسیب پذیری کلان شهرها دارند. در دهه های اخیر، استفاده از فناوری های نوین و رویکردهای هوشمند در طراحی، مدیریت و نگهداری زیرساخت ها، به یکی از اولویت های اصلی مدیریت شهری در جهان تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش زیرساخت های مقاوم و هوشمند در پیشگیری از حوادث شهری در کلان شهر شیراز انجام شد و تلاش کرد تا ضمن شناسایی نقاط ضعف زیرساختی شهر، میزان تاثیر هوشمندسازی در کاهش خطرات احتمالی را تحلیل کند. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات میدانی، پرسش نامه و تحلیل داده های شهری بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل کارشناسان مدیریت بحران، مهندسان شهری، و مدیران سازمان های خدمات رسان شیراز بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که میان سطح توسعه زیرساخت های هوشمند و میزان آسیب پذیری شهری رابطه معکوس معناداری وجود دارد. به عبارتی، هرچه میزان استفاده از سامانه های پایش، حسگرهای هوشمند، سیستم های هشدار سریع و مدیریت هوشمند ترافیک افزایش یابد، احتمال وقوع یا گسترش خسارات ناشی از حوادث طبیعی و انسانی کاهش می یابد. همچنین یافته ها بیانگر آن بود که تمرکز هوشمندسازی در بخش های حیاتی نظیر شبکه آب، برق، حمل ونقل و امدادرسانی می تواند نقش قابل توجهی در کاهش تلفات انسانی و اقتصادی ایفا کند. در نهایت، پژوهش پیشنهاد می کند که نهادهای شهری شیراز با بهره گیری از مدل های مدیریت داده محور، ارتقای تاب آوری زیرساخت ها، و توسعه سیاست های پیشگیرانه، زمینه ساز شکل گیری شهری ایمن تر و پایدارتر شوند.

کلیدواژه ها:

زیرساخت مقاوم ، شهر هوشمند ، پیشگیری از حوادث ، تاب آوری شهری ، کلان شهر شیراز