بررسی و تطبیق بزه دیدگی سایبری کودکان در قواعد و حقوق بینالملل و ایران

امروزه فناوری، دیجیتال شکل جدیدی از ارتباطات بین فردی را ارائه میدهد و حدود یک سوم کاربران اینترنت در جهان کودکان و نوجوانان زیر هجده سال هستند. با این حال بررسیها و گزارشهای خبری نیز تصویر دیگری را در عصر اینترنت نشان میدهد و آن جنبه تاریک استفاده جوانان از اینترنت است که ممکن است در فضای سایبری مرتکب جرم شده یا قربانی جرائم دیگران شوند که این رفتارها به عنوان آزار و اذیت سایبری نیز شناخته می شود. نتایج این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی نشان داد که اگرچه هم در نظام ملل متحد و هم حقوق، ایران تلاشهای متعددی برای تبیین مفهوم حقوق کودک در فضای سایبر و لزوم پاسداشت آن صورت گرفته اما از یک سو در نظام ملل متحد، به رغم وجود نقاط قوت سازوکاری که تضمین کننده حقوق کودک در فضای سایبر باشد پیش بینی نشده است و به جز موارد انگشت شمار اسناد مذکور جنبه الزام آور ندارند و از سوی دیگر در حقوق ایران الگوی قانونی منسجمی که تدابیر پیشگیرانه و موثری برای حفاظت از حقوق کودک در فضای سایبر ارائه دهد دیده نمی شود. این مسئله، ضرورت تدوین یک چارچوب قانونی واحد جهت شناسایی تهدیدها و راهکارهای پاسخگویی به آنها را بیش از بیش به ذهن متبادر می کند. این چارچوب قانونی، پیشنهادی بیش از آنکه لازم باشد به کلیات مقوله حفاظت از حقوق کودکان در فضای سایبر بپردازد لازم است تا به تفصیل عوامل تهدید کننده و یا ناقض حقوق کودک را احصا کند و به ارائه راهکارهای مناسب برای مقابله با هر یک از آنها بپردازد. شایان ذکر است علاوه بر ضرورت تدوین چارچوب پیش گفته هماهنگ سازی مقررات و برنامه ها در سطح داخلی با استانداردهای برگرفته از تعهدات بین المللی، دولتها یکی از شروط لازم برای تاثیرگذاری چارچوبهای قانونی طراحی شده به منظور حفظ امنیت کودک در فضای سایبر به شمار میرود.

کلیدواژه ها:

کودکان ، قواعد و حقوق سایبری بین الملل ، قواعد و حقوق سایبری ، ایران ، فضای سایبر ، خشونت سایبری ، جرائم سایبری