واکاوی عملیات شناختی و روانی و جنگ هیبریدی روسیه در جنگ اکراین

با فروپاشی نظام دوقطبی و پایان جنگ سرد محیط امنیت بینالمللی به شدت متاثر از تحولات فناورانه و به خصوص فناوری ارتباطی و اطلاعاتی گردید که در آن صحنه برای نوزایی روشی از جنگ به نام جنگ هیبریدی مهیا شده که از این طریق راه نیل به اهداف سیاسی در این محیط آشوبناک و پیچیده ترسیم میگردد. میزان موفقیت این روش از جنگ در محیط معاصر امنیتی به حدی است که کنشگران دولتی قدرتمند نظام بینالملل از یک سو تهدید آن را بسیار جدی تلقی نموده و در پی یافتن راهی برای مقابله با آن برآمده اند و از سوی دیگر آن را به عنوان روشی کاربردی و موثر در تامین اهداف خود تلقی کرده و آن را به صورت آشکار یا پنهان در دکترین دفاعی و راهبرد نظامی به کار گرفته اند. استراتژی جنگ هیبریدی مورد استفاده روسیه در منازعه اکراین از لحاظ کارایی تاثیرات گوناگونی داشته است. این حملات از سویی باعث شده تا هزینههای جنگ و ادامه دادن استراتژی غرب گرایانه برای اوکراین گران تمام شود و خسارتهای مالی و اقتصادی بسیاری داشته باشد و از سوی دیگر بهره گیری از طیفی از سیاستهای تهاجمی باعث شده تا این کشور نه تنها استراتژی جامعی در مورد سیاستهای دفاعی نداشته باشد بلکه مجبور به اتخاذ سیاستهای گوناگون دفاعی در حوزه های مختلف از جمله در فضای سایبر و رسانه شود و در نتیجه این امر باعث اختلال در سیاستها و تمرکز دفاعی اوکراین در جنگ اخیر گردیده است. نتایج این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی نشان داد جنگ هیبریدی در سیاستهای کلان روسیه در عملیات نظامی اخیر جایگاه ویژه ای دارد و از نظر رهبران کرملین میتواند تاثیرات کلیدی بر نتیجه جنگ داشته باشد. این در حالی است که این تاکتیکها در بعضی از حوزه ها نتوانسته اند تاثیرات خاصی بر جای بگذارند و در رسیدن به اهدافی مانند شکاف در وحدت ،سرزمینی خدشه دار شدن چهره بینالمللی و وادار کردن کییف برای نشستن بر سر میز مذاکره موفقیتی کسب نماید.

کلیدواژه ها:

عملیات روانی ، جنگ شناختی ، جنگ هیبریدی ، جنگ ترکیبی ، روسیه ، اکراین