هنر و آزادی در اندیشه سارتر تربیت نگاه زیبایی شناختی به مثابه کنش اگزیستانسیال

ژان پل سارتر، فیلسوف اگزیستانسیالیست هنر را نه تنها به عنوان یک ابزار زیبایی شناختی بلکه به عنوان کنشی اگزیستانسیالیستی برای درک و تحقق آزادی میداند او بر این باور است که مخاطب اثر، هنری همانند فردی که در جهان آزادانه دست به انتخاب میزند، باید از وضعیت انفعالی خارج شود و در فرآیند معناسازی شرکت کند در این مقاله به بررسی رابطه میان تربیت نگاه زیبایی شناختی مخاطب و مفهوم آزادی از دیدگاه سارتر پرداخته میشود هنر در فلسفه اگزیستانسیالیستی ژان پل سارتر صرفا یک تجربه زیبایی شناختی نیست، بلکه عاملی برای شکل دهی به آگاهی و آزادی فرد است سارتر بر این باور است که مخاطب اثر هنری نه تنها نظاره گر بلکه کنشگری است که با انتخاب و تعهد، خود معنا را خلق می کند این مسئله پرسشی بنیادین را مطرح می کند که آیا تربیت نگاه زیبایی شناختی، مخاطب او را به کنشگری فلسفی و مسئولیت پذیری در جهان سوق میدهد این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی-تفسیری به بررسی آثار فلسفی و ادبی سارتر پرداخته و نحوه تعامل مخاطب با هنر را تحلیل می کند ابتدا مفهوم زیبایی شناسی اگزیستانسیالیستی در آثار سارتر بررسی شده، سپس با تحلیل نمونه هایی از نمایشنامه ها و رمانهای او نقش تربیت مخاطب در شکل گیری آگاهی و آزادی واکاوی می شود علاوه بر مطالعات کتابخانه ای، این پژوهش با بهره گیری از روشهای تفسیری در فلسفه هنر پیوند میان هنر و مسئولیت هستی شناختی را روشن می سازد یافته های پژوهش نشان میدهد فلسفه سارتر، هنر نه تنها عرصه ای برای تجربه زیبایی بلکه ابزاری برای تربیت نگاه مخاطب به عنوان فردی آزاد و مسئول است سارتر بر این باور است که هنر باید مخاطب را به مواجهه با آزادی و تعهد سوق دهد و از یک نظاره گر منفعل، انسانی فعال و آگاه بسازد بررسی آثار او، نشان میدهد که این تربیت از طریق درگیری ذهنی و مشارکت در خلق معنا رخ میدهد در نتیجه میتوان هنر را عاملی برای تربیت زیبایی شناختی دانست که نه تنها به درک زیبایی بلکه به پرورش مسئولیت فلسفی منجر میشود

کلیدواژه ها:

اگزیستانسیالیسم ، سارتر ، آزادی ، کنش مخاطب ، تعهد