پیش بینی اضطراب امتحان بر اساس راهبردهای تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی با میانجی گری

این پژوهش با هدف بررسی نقش راهبردهای تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی در پیشبینی اضطراب امتحان و تبیین مکانیسم میانجیگری نگرش به مدرسه در دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر قم انجام شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل ۳۵,۰۰۰ دانش آموز پسر و دختر پایه های چهارم تا ششم قم در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با چهار پرسشنامه استاندارد شامل اضطراب امتحان اسپیلبرگر (۱۹۹۰)، تنظیم هیجان گراس و جان (۲۰۰۳)، انعطاف پذیری روانشناختی (۲۰۰۹) و محقق ساخته نگرش به مدرسه با روایی محتوایی (۰.۸۵=CVR) و پایایی ۰٬۹۱، گردآوری شدند. تحلیل داده ها با نرم افزارهای ۲۶SPSS و pls نسخه سوم و استفاده از تحلیل مسیر و آزمون سوبل انجام گرفت. نتایج نشان داد راهبردهای تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی اثر مستقیم و معناداری بر کاهش اضطراب امتحان داشتند. نگرش به مدرسه به عنوان متغیر میانجی ۲۵% از اثر تنظیم هیجان و ۱۹% از اثر انعطاف پذیری را تبیین کرد. این سازه با مولفه های عاطفی شناختی و رفتاری نسبت به مدرسه (مانند باورهای مذهبی و کیفیت روابط معلم-شاگردی) مرتبط بود. مدل پژوهش ۳۸% از واریانس اضطراب امتحان و ۴۷% از واریانس نگرش به مدرسه را تبیین نمود. یافته ها نشان داد که بهبود راهبردهای تنظیم هیجان مانند ارزیابی مجدد (شناختی) و تقویت انعطاف پذیری روانشناختی از طریق ارتقای نگرش مثبت به مدرسه، می تواند به کاهش اضطراب امتحان در دانش آموزان قم کمک کند.

کلیدواژه ها:

اضطراب ، امتحان ، راهبردهای تنظیم هیجان ، انعطاف پذیری روانشناختی ، نگرش به مدرسه