واکاوی حقوق و قوانین حریم خصوصی در فضای سایبر بینالملل و ایران

فضای سایبر در کنار کارکردهای مثبت در توسعه اجتماعی و بهبود حقوق بشر خطری جدی برای حریم خصوصی به شمار میرود. این، مخاطرات از یک سو به طبیعت این فضا و از سوی دیگر به نحوه استفاده آن از دادههای مردم باز میگردد. ذاتی بودن مخاطرات فضای سایبر نباید ما را از خطرات ناشی از رفتار موسسات و گردانندگان شبکه ها غافل دارد. بیدلیل نیست که سازمان ملل و نهادهای منطقه ای مانند اتحادیه اروپا بر اصلاح مقررات مرتبط با جمع آوری داده و نحوه استفاده از آن متمرکز شده اند با گسترش قدرت فضای سایبر و به ویژه با توجه به ماهیت بدون مرز فعالیتهای، آن لازم است دولتها در همکاری گسترده تری به این مسئله اندیشیده و مقررات محدود کننده ای در سطح بینالمللی در خصوص جمع آوری و استفاده از اطلاعات تدبیر کنند. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه دست یافت که راهی که آغاز شده هنوز تا شکل گیری احتمالی یک معاهده بین المللی در موضوعاتی نظیر حفاظت از حریم خصوصی در فضای سایبر و حفاظت از داده در مراحل ابتدایی بسر میبرد در نبود معاهده ای فراگیر خود تنظیمی هدایت شده و حمایت شده از سوی دولت و جامعه مدنی مهمترین عامل کنترل فضای سایبر به شمار میرود ولی دولتها به آن اکتفا نکرده و به توصیه نهادهای جهانی و منطقه ای مقررات گذاری و کنترل نحوه جمع آوری و استفاده از داده را در دستور کار خود قرار داده اند به گونه ای که میتوان ادعا کرد امروز اصول شناخته شده بینالمللی در خصوص چگونگی جمع آوری و بهره برداری از داده ها محور قانون گذاری ملی را تشکیل میدهد در ایران، نیز اتخاذ اقدامات قانونی تکمیلی در این جهت ضروری به نظر میرسد. با این حال نباید فراموش کرد که حفاظت از حریم خصوصی در وهله اول با خود افراد است.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی ، فضای سایبر ، حقوق بین الملل ، حقوق داخلی ، امنیت سایبری ، دادهها