تحلیل تطبیقی معتزله و اشعری گری در گفتمان کلامی ایران

این مقاله به بررسی تطبیقی معتزله و اشعری در گفتمان کلامی ایران می پردازد و چارچوب های کلامی متمایز و زمینه های تاریخی آنها را برجسته می کند. معتزله که در قرن هشتم ظهور کردند بر عقل، گرایی عدل الهی و ماهیت مخلوق قرآن تاکید کردند و خود را در برابر تفاسیر انسان گونه از خداوند قرار دادند. در مقابل اشاعره که توسط ابوالحسن اشعری در قرن دهم تاسیس شد، از قدرت مطلق خداوند و ماهیت مخلوق قرآن دفاع می کردند. بنابراین رویکرد سنت گرایانه تری به الهیات اسلامی را تقویت می کردند. این پژوهش به بررسی چگونگی تاثیر این مکاتب کلامی بر اندیشه ایرانی و میراث ماندگار آنها در گفتمان اسلامی معاصر می پردازد. هدف این مقاله با تحلیل تفاوت های اعتقادی کلیدی - مانند دیدگاه های آنها در مورد صفات الهی، اراده آزاد انسان و ماهیت خیر و شر - است که ارتباط مستمر این بحث های کلامی را در درک هویت و دانش مدرن اسلامی روشن کند. یافته ها نشان می دهد که علیرغم مخالفت، تاریخی هر دو مکتب سهم قابل توجهی در غنای کلام اسلامی دارند و همچنان شکل دهی بحث های کلامی در ایران امروز ادامه دارد.

کلیدواژه ها:

معتزله ، اشعری ، کلام ، ایرانی ، عدل الهی ، تفسیر قرآن