چارچوب مفهومی طراحی فضای پیاده محور برای سالمندان جهت تسهیل مسیریابی آن ها در محیط های شهری

سالمندان به عنوان گروه سنی آسیب پذیر در جامعه در معرض انزوا و تنهایی و قطع رابطه با محیط های شهری می باشد یکی از عوامل تشدیدکننده این مسئله احساس گم گشتگی در پی حضور در فضاهای شهری ناآشنا می باشد. سالمندان هنگامی که نتوانند به دلایل مختلف در شهر حضور پیدا کنند رفته رفته تمایل آن ها به حضور در فضای شهری کم شده و در نتیجه تنهایی و انزوا را انتخاب می کنند. از جمله عواملی که می تواند مانع این امر شود طراحی محیط های شهری متناسب با نیاز سالمندان می باشد. سالمندان در محیط هایی حضور خواهند داشت که برای آنها آشنا باشد و در آن احساس تنهایی و گم گشتگی نکنند و بتوانند به صورت پیاده و یا از طریق حمل ونقل عمومی بدون مزاحمت و موانع در آن تردد کنند. ازاین رو هدف این پژوهش یافتن عوامل تاثیرگذار بر مسیریابی/جهت یابی سالمندان در محیط های شهری بخصوص فضای پیاده محور می باشد تا ضمن مشخص کردن این عوامل بتوان چارچوبی برای طراحی و مسیریابی سالمندان در محیط های پیاده محور تدوین کند. در این راستا مصاحبه نیمه ساختاریافته با تعدادی از سالمندان شهر تهران بدون درنظرگرفتن محله و منطقه سکونت به صورت تصادفی صورت گرفته است که بخشی از آن به صورت سوالات چهارگزینه ای و بخشی از آن به صورت نیمه ساختاریافته و سوالات باز می باشد که با استفاده از روش تحلیل محتوا مفاهیم مهم آن استخراج شده است. در نهایت عواملی که موجب طراحی محیط شهری پیاده محور با درنظرگرفتن جهت یابی مناسب برای سالمندان استخراج شده است که از جمله می توان به خوانایی، دسترس پذیری، پیوستگی، امنیت و آموزش اشاره نمود.

کلیدواژه ها:

فضای شهری ، سالمندان ، پیاده رو ، کیفیت زندگی شهری