ارائه شاخص ترکیبی حجم– نوسان و بررسی قدرت توضیح دهندگی آن در بازار سهام ایران

این پژوهش با هدف بررسی نقش نوسان تاریخی بازار بر بازده روز بعد سهام، از داده های تابلویی روزانه چندین نماد بورسی در یک دوره بلندمدت استفاده می کند. پس از گردآوری و پالایش داده های خام، «شاخص نوسان تاریخی» (Historical Volatility Index – HVIX) برای هر نماد محاسبه شد و برای افزایش هم سنجی، با روش «نمره استاندارد» (Z-Score) استانداردسازی گردید. مدل اصلی پژوهش بر پایه «رگرسیون حداقل مربعات معمولی» (Ordinary Least Squares – OLS) همراه با «خطاهای استاندارد مقاوم» (HC۱) برآورد شد و متغیر HVIX استانداردشده (HVIX_z) در تبیین بازده روز بعد مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که هرچند قدرت توضیح دهندگی مدل در داده های بازده روزانه محدود است، ضریب مربوط به HVIX_z مثبت بوده و در سطح حدود ده درصد در آستانه معنی داری قرار دارد. این یافته بیانگر آن است که شدت نوسان تاریخی می تواند اثر اندک اما قابل توجهی بر رفتار بازده کوتاه مدت داشته باشد. آزمون های تشخیصی نیز رفتار غیرنرمال و دم سنگین مانده ها را تایید می کند که با ماهیت پرنوسان داده های مالی سازگار است. در مجموع، این پژوهش شواهدی از وجود رابطه مثبت میان نوسان تاریخی و بازده آتی ارائه کرده و چارچوبی تحلیلی برای مطالعات آینده فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

حجم معاملات ، نوسان بازده ، شاخص ترکیبی حجم–نوسان (HV) ، پیش بینی بازده ، نوسانات بازار ، رفتار معاملاتی ، بورس تهران