نقش مدیریت عملکرد در تحقق جهش تولید: رویکردی مبتنی بر حسابداری مدیریتی و نظام های ارزیابی عملکرد

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت عملکرد در ارتقای بهره وری و تحقق جهش تولید، به روش مرور نظام مند و رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شد. بدین منظور، منابع علمی منتشرشده در فاصله سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های بین المللی Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Emerald Insight، Wiley، Taylor & Francis و نیز پایگاه های فارسی مانند SID، MagIran، CIVILICA و IranDoc جست وجو گردید. پس از غربال گری و ارزیابی کیفیت، ۲۵ مطالعه ی کلیدی به عنوان مبنای تحلیل انتخاب شد. نتایج مرور نشان داد که مدیریت عملکرد از یک ابزار ارزیابی گذشته نگر به نظامی راهبردی، یادگیرنده و تحول آفرین تبدیل شده است. شواهد تجربی بیانگر آن است که سه عامل اصلی — طراحی علمی شاخص های کلیدی عملکرد (KPI و BSC)، تلفیق حسابداری مدیریتی و فناوری داده محور، و توانمندسازی سرمایه انسانی از طریق آموزش و بازخورد مستمر — بیشترین تاثیر را بر بهره وری و رشد تولید دارند. همچنین، نوآوری و یادگیری سازمانی نقش واسطه ای مهمی میان مدیریت عملکرد و جهش تولید ایفا می کنند. در شرایط ایران، ضعف زیرساخت داده، نگاه صوری به ارزیابی و گسست میان عملکرد و نظام پاداش، موانع اصلی در پیاده سازی موثر مدیریت عملکرد به شمار می روند. بر این اساس، الگوی سه سطحی پیشنهادی پژوهش (راهبردی، تاکتیکی و عملیاتی) می تواند چارچوبی بومی برای استقرار مدیریت عملکرد در بنگاه های تولیدی کشور فراهم آورد. نتیجه آنکه مدیریت عملکرد داده محور و انسان محور، یکی از کارآمدترین راهبردها برای تحقق پایدار جهش تولید و حرکت از رشد کمی به توسعه کیفی در اقتصاد ایران است.

کلیدواژه ها:

مدیریت عملکرد ، بهره وری ، جهش تولید ، حسابداری مدیریتی ، شاخص های کلیدی عملکرد ، یادگیری سازمانی