بازآفرینی کیفیت یاددهی در آموزش وپرورش معاصر با بهره گیری از سامانه های هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی

در دهه اخیر، توسعه فناوری های هوش مصنوعی تحولی بنیادین در الگوهای یاددهی و یادگیری ایجاد کرده و آموزش وپرورش جهانی را از ساختار سنتی به نظام هوشمند و داده محور سوق داده است. بازآفرینی کیفیت یاددهی در آموزش معاصر، نه تنها به توانایی معلم در انتقال دانش متکی نیست بلکه به میزان بهره گیری از سامانه های هوشمندی وابسته است که با تحلیل داده های یادگیری، مسیر تدریس را به گونه ای تطبیقی و شخصی سازی شده طراحی می کنند. این مقاله با رویکرد تحلیلی و مقایسه ای، تلاش دارد نشان دهد چگونه هوش مصنوعی می تواند به عنوان «شتاب دهنده کیفیت آموزشی» عمل کند و آموزش را از حالت یکنواخت سازمانی به تجربه ای پویا، فردمحور و انعطاف پذیر تبدیل سازد.سامانه های هوشمند مبتنی بر یادگیری ماشین قادرند الگوهای شناختی و رفتاری دانش آموزان را رصد کرده، عملکرد آن ها را به صورت لحظه ای ارزیابی نموده و بازخورد مناسب برای معلمان و مدیران آموزشی فراهم کنند. در این میان، نقش هوش مصنوعی نه جایگزینی معلم بلکه توانمندسازی اوست؛ به گونه ای که معلم از سطح اجرا به سطح تحلیل و راهبری آموزشی ارتقا می یابد. پژوهش حاضر با بررسی مدل های مختلف هوش آموزشی – از مدل های سازگار و تحلیلی تا تعاملی – به این نتیجه می رسد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می تواند شاخص های کلیدی کیفیت آموزش شامل بهره وری، عدالت آموزشی، انگیزش یادگیرندگان و خلاقیت علمی را ارتقا دهد.با وجود این دستاوردها، مسیر هوش محور شدن آموزش ایران با چالش هایی چون کمبود زیرساخت دیجیتال، ضعف سواد فناورانه معلمان، نگرانی های اخلاقی و نبود سیاست گذاری هماهنگ روبه روست. راهکارهای پیشنهادی این مقاله در راستای ایجاد آموزش داده محور، طراحی چارچوب اخلاقی، و بازآموزی حرفه ای معلمان مطرح می شود تا گذار به آموزش هوشمند پایدار و انسانی تحقق یابد. یافته ها نشان می دهد که بازآفرینی کیفیت یاددهی با بهره گیری از هوش مصنوعی نه یک انتخاب فناورانه، بلکه ضرورتی راهبردی برای نظام آموزشی آینده است؛ ضرورتی که از پیوند هوش انسانی و مصنوعی، مدرسه را به محیطی خلاق، پویا و یادگیرنده تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش وپرورش هوشمند ، کیفیت یاددهی ، یادگیری سازگار ، تحلیل داده های آموزشی ، تحول دیجیتال ، مدرسه یادگیرنده ، شخصی سازی آموزش.