وقتی یادگیری از دل احساسات می گذرد؛ بررسی پیوند هیجان و یادگیری در کلاس های ابتدایی

در رویکردهای نوین تعلیم و تربیت، یادگیری دیگر فرآیندی صرفا شناختی تلقی نمی شود، بلکه فرایندی چندبعدی است که هیجان ها، احساسات، روابط اجتماعی و تجربه های زیسته دانش آموزان نقش محوری در آن ایفا می کنند. کلاس های درس ابتدایی به عنوان نخستین تجربه رسمی دانش آموزان از یادگیری سازمان یافته، بستری عمیقا هیجانی هستند که در آن احساساتی نظیر شوق، کنجکاوی، اضطراب، ترس، ناکامی و احساس تعلق به طور مستمر تجربه می شوند. شواهد پژوهشی نشان می دهد هیجان ها نه تنها بر انگیزش یادگیری اثرگذارند، بلکه توجه، حافظه، پردازش اطلاعات و ماندگاری یادگیری را نیز به شدت تحت تاثیر قرار می دهند.با این حال، در بسیاری از کلاس های ابتدایی، توجه اصلی همچنان معطوف به پوشش محتوای درسی و ارزشیابی کمی است و ابعاد هیجانی یادگیری در حاشیه قرار می گیرد. این غفلت می تواند به بروز پدیده هایی نظیر اضطراب تحصیلی، بی انگیزگی، افت یادگیری و شکل گیری نگرش منفی نسبت به مدرسه منجر شود. از سوی دیگر، کلاس هایی که در آن ها به احساسات دانش آموزان توجه آگاهانه می شود، اغلب شاهد مشارکت فعال تر، تعامل های سالم تر و یادگیری عمیق تر هستند.هدف این مقاله بررسی پیوند دوسویه هیجان و یادگیری در کلاس های ابتدایی و تبیین نقش معلم در هدایت و بهره گیری از هیجان ها به عنوان ابزاری آموزشی است. مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و بر پایه یافته های روان شناسی تربیتی و علوم شناختی، نشان می دهد که یادگیری موثر زمانی رخ می دهد که معلم بتواند فضای عاطفی کلاس را به گونه ای مدیریت کند که هیجان های مثبت تقویت و هیجان های منفی به درستی تنظیم شوند. در پایان، بر ضرورت بازنگری در نقش معلم و توجه نظام مند به آموزش هیجانی در برنامه های درسی دوره ابتدایی تاکید می شود.

کلیدواژه ها:

هیجان و یادگیری ، یادگیری هیجان محور ، دانش آموزان ابتدایی ، فضای عاطفی کلاس درس ، انگیزش تحصیلی ، سلامت روان آموزشی ، هوش هیجانی ، معلم قرن ۲۱ ، یادگیری عمیق