بررسی آموزش مهارت های مقابله ای با استرس و اضطراب امتحان و میزان استفاده از حمایت های اجتماعی دانش آموزان مدارس

در دنیای پرتحول آموزش امروزی اضطراب و استرس امتحان به یکی از رایج ترین دغدغه های دانش آموزان، معلمان و حتی خانواده ها تبدیل شده است. آموزش و یادگیری فرایندهایی صرفا شناختی نیستند؛ بلکه تحت تاثیر عوامل هیجانی روانی و اجتماعی قرار دارند در بین این عوامل اضطراب امتحان از جمله مولفه هایی است که می تواند عملکرد تحصیلی انگیزه و حتی سلامت روان دانش آموزان را به شکل قابل توجهی تضعیف کند. اضطراب امتحان معمولا در اثر فشارهای روانی ناشی از ارزیابی تحصیلی ترس از شکست، انتظارات والدین و رقابت میان همسالان به وجود می آید و می تواند منجر به اختلالاتی مانند کاهش تمرکز افت تحصیلی، بی خوابی و احساس ناکامی شود.مطالعات متعدد در سال های اخیر نشان داده اند که برخورداری از مهارت های مقابله ای و حمایت اجتماعی مناسب می تواند نقش موثری در کاهش اضطراب امتحان داشته باشد. مهارت های مقابله ای (coping skills) شامل مجموعه ای از رفتارها و تفکرات سازگارانه است که فرد برای کنترل و سازگاری با موقعیت های فشارزا به کار می گیرد. وقتی دانش آموزان یاد می گیرند چگونه با اضطراب امتحان برخورد کنند نه تنها از آسیب های روانی ناشی از استرس در امان می مانند؛ بلکه می توانند از هیجان خود به عنوان انگیزه ای برای تلاش بیشتر و یادگیری موثرتر بهره ببرند.از سوی دیگر حمایت اجتماعی social support یکی از مهم ترین منابع محافظت کننده در برابر استرس های تحصیلی است. حمایت اجتماعی به معنای درک و دریافت محبت راهنمایی و کمک عاطفی و عملی از سوی خانواده، دوستان، معلمان و محیط آموزشی است پژوهش ها نشان می دهند افرادی که احساس می کنند در شرایط دشوار از حمایت دیگران برخوردارند واکنش های استرسی ضعیف تری نشان می دهند و سطح اضطراب پایین تری را تجربه می کنند. در واقع حمایت اجتماعی می تواند نقش یک میانجی را در رابطه بین استرس و سلامت روان ایفا کند؛ به گونه ای که هر چه احساس حمایت بیشتر باشد تاثیر منفی استرس کاهش می یابد.

کلیدواژه ها:

مهارت مقابله ای ، اضطراب امتحان ، حمایت اجتماعی