بررسی رابطه ی بین هوش معنوی وهوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در مدارس

در نظام های آموزشی معاصر، موفقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به عنوان یکی از شاخص های کلیدی اثر بخشی فرآیند تعلیم و تربیت مورد توجه قرار دارد. سنتی ترین نگاه در تبیین این موفقیت، معطوف به سطح هوش شناختی (IQ) افراد بوده است. با این حال، دیدگاه های نوین در روانشناسی تربیتی نشان می دهند که موفقیت تحصیلی پیامدی چندوجهی است که افزون بر توانایی های ذهنی، تحت تاثیر گستره ای از مهارت های درون فردی و بین فردی نیز قرار می گیرد (گلمن۱ ۱۹۹۵). در این میان، دو مفهوم هوش هیجانی و هوش معنوی به عنوان قابلیت های اساسی که می توانند سازگاری فردی، تاب آوری در برابر چالش ها و کیفیت تعاملات اجتماعی را ارتقاء بخشند، نقشی حیاتی ایفا می کنند. پژوهش حاضر در پی بررسی رابطه این دو نوع هوش با پیشرفت تحصیلی در میان دانش آموزان است.هوش هیجانی که به توانایی شناسایی، درک، مدیریت و استفاده اثربخش از هیجانات خود و دیگران اطلاق می شود، از عوامل پیش بین مهم عملکرد تحصیلی شناخته می شود. دهشیری۲ (۱۳۸۵) در پژوهشی نشان داد که همبستگی معناداری به میزان ۰.۳۷ بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان وجود دارد. همچنین تحلیل ها حاکی از آن بود که مولفه هایی مانند انعطاف پذیری، استقلال و همدلی می توانند حدود ۱۹ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی را تبیین کنند. همچنین پژوهشی نشان می دهد که بین هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (صفایی۳، ۱۴۰۱). این یافته ها موید آن است که موفقیت در محیط آموزشی تنها محصول حافظه و استدلال نیست، بلکه تا حد زیادی مرهون مهارت مدیریت عواطف و تعامل اجتماعی است. پژوهش دیگری نیز حاکی از آن است که هوش هیجانی حتی در مقایسه با هوش شناختی ، همبستگی بیشتری با پیشرفت تحصیلی دارد، به ویژه در میان دانش آموزان تیزهوش. (Golestan Jahromi۴ بدون تاریخ(.