"نقش فناوری های هوشمند در عدالت آموزشی: فرصت سازی یا تعمیق شکاف های یادگیری؟"

عدالت آموزشی به عنوان یکی از آرمان های بنیادین نظام های تعلیم وتربیت، همواره تحت تاثیر تحولات اجتماعی، اقتصادی و فناورانه قرار داشته است. ظهور فناوری های هوشمند و هوش مصنوعی، اگرچه نویدبخش فرصت های نوین برای بهبود کیفیت آموزش و دسترسی برابر به یادگیری است، اما هم زمان نگرانی هایی جدی درباره تعمیق شکاف های آموزشی و دیجیتالی ایجاد کرده است. این مقاله با رویکردی انتقادی، به بررسی دوگانه فرصت سازی و تهدیدآفرینی فناوری های هوشمند در تحقق عدالت آموزشی می پردازد.هدف پژوهش، تحلیل ابعاد مختلف تاثیر فناوری های هوشمند بر عدالت آموزشی با تمرکز بر تفاوت های فردی، طبقاتی، جغرافیایی و فرهنگی دانش آموزان است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر بررسی اسناد، پژوهش های علمی و سیاست گذاری های آموزشی معاصر است. نتایج نشان می دهد که فناوری های هوشمند، در صورت فراهم بودن زیرساخت ها، می توانند با شخصی سازی آموزش، حمایت از یادگیرندگان کم برخوردار و جبران نابرابری های یادگیری، نقش موثری در تحقق عدالت آموزشی ایفا کنند.با این حال، یافته ها آشکار می سازد که نبود دسترسی برابر به ابزارهای دیجیتال، ضعف سواد فناورانه معلمان و دانش آموزان، و سیاست گذاری های نابرابر، می تواند فناوری های هوشمند را به عاملی برای تعمیق شکاف های یادگیری تبدیل کند. مقاله حاضر تاکید می کند که عدالت آموزشی در عصر فناوری های هوشمند، صرفا با توزیع ابزار محقق نمی شود، بلکه نیازمند طراحی آگاهانه برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان و اتخاذ رویکردی انسانی و اخلاق محور در بهره گیری از فناوری است. در پایان، راهبردهایی برای استفاده عادلانه و مسئولانه از فناوری های هوشمند در نظام آموزش وپرورش ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

فناوری های هوشمند ، عدالت آموزشی ، شکاف دیجیتال ، نابرابری های یادگیری ، سیاست گذاری آموزشی ، دسترسی برابر