"هوش مصنوعی در مشاوره تحصیلی: تحلیل داده های دانش آموزان برای تصمیم گیری آموزشی"

تحولات شتابان فناوری های هوشمند، به ویژه هوش مصنوعی، چشم انداز نوینی را پیش روی نظام های مشاوره تحصیلی قرار داده است. مشاوره تحصیلی سنتی، که عمدتا مبتنی بر قضاوت انسانی، تجربه مشاور و داده های محدود است، در بسیاری از موارد با چالش هایی نظیر خطای شناختی، کمبود زمان، و ناتوانی در تحلیل هم زمان داده های پیچیده دانش آموزان مواجه است. در این میان، هوش مصنوعی با قابلیت تحلیل کلان داده های آموزشی، شناسایی الگوهای پنهان یادگیری و پیش بینی مسیرهای تحصیلی، می تواند نقش تعیین کننده ای در بهبود کیفیت تصمیم گیری های آموزشی ایفا کند.هدف این مقاله، تحلیل کارکردهای هوش مصنوعی در فرآیند مشاوره تحصیلی با تاکید بر تحلیل داده های چندبعدی دانش آموزان (عملکرد تحصیلی، علایق، ویژگی های شناختی، هیجانی و اجتماعی) و بررسی پیامدهای آن بر تصمیم گیری آگاهانه آموزشی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مطالعات نوین بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری سامانه های هوشمند مشاوره می تواند به شخصی سازی مسیر تحصیلی، افزایش دقت در هدایت تحصیلی، کاهش ترک تحصیل و ارتقای رضایت دانش آموزان و والدین منجر شود.با این حال، نتایج حاکی از آن است که استفاده از هوش مصنوعی در مشاوره تحصیلی بدون توجه به ملاحظات اخلاقی، حفظ حریم خصوصی داده ها، نقش مکمل انسان و فناوری و تربیت مشاوران توانمند دیجیتال، می تواند چالش های جدی ایجاد کند. مقاله حاضر بر ضرورت نگاه تلفیقی انسان–ماشین در مشاوره تحصیلی تاکید کرده و پیشنهاد می کند که هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین مشاور، بلکه به مثابه ابزاری هوشمند برای ارتقای تصمیم گیری آموزشی به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مشاوره تحصیلی هوشمند ، تحلیل داده های آموزشی ، تصمیم گیری آموزشی ، شخصی سازی یادگیری ، هدایت تحصیلی