بررسی اثر بخشی برنامه آموزش فردی (IEP) در پیشرفت تحصیلی کودکان استثنایی

برنامه آموزش فردی (Individualized Education Program - IEP) به عنوان یکی از مهم ترین و کاربردی ترین ابزارهای آموزشی در حوزه آموزش ویژه طراحی شده است. این برنامه با هدف ارائه اهداف آموزشی، روش های تدریس و فعالیت های یادگیری متناسب با توانایی ها، نیازها و ویژگی های هر کودک استثنایی، زمینه ساز بهبود مهارت ها و پیشرفت تحصیلی آنان می شود. اهمیت استفاده از برنامه IEP در مدارس ویژه و کلاس های آموزش ترکیبی، به دلیل تفاوت های فردی گسترده میان دانش آموزان استثنایی، روز به روز بیشتر مورد توجه پژوهشگران و مربیان قرار می گیرد.هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر بخشی برنامه آموزش فردی در ارتقاء پیشرفت تحصیلی کودکان استثنایی مقطع ابتدایی بود. این مطالعه از نوع پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون و استفاده از گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل ۴۰ کودک استثنایی با نیازهای ویژه بود که به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش تحت برنامه IEP قرار گرفت و گروه کنترل به دریافت آموزش معمول مدرسه ادامه داد. داده ها با استفاده از آزمون های استاندارد پیشرفت تحصیلی در حوزه های اصلی ریاضی، خواندن و نگارش جمع آوری شد.نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که کودکان گروه آزمایش که تحت برنامه آموزش فردی قرار گرفتند، پیشرفت تحصیلی معناداری نسبت به گروه کنترل تجربه کردند (p < ۰.۰۵). این یافته ها نشان می دهند که طراحی دقیق اهداف آموزشی، اجرای منظم فعالیت های یادگیری و ارزیابی مستمر در چارچوب IEP می تواند به شکل چشمگیری توانایی های تحصیلی، انگیزه یادگیری و اعتماد به نفس کودکان استثنایی را تقویت کند. بر این اساس، برنامه آموزش فردی به عنوان یک ابزار علمی و اثربخش در مسیر آموزش ویژه و توسعه مهارت های تحصیلی کودکان با نیازهای ویژه شناخته می شود و اجرای آن در مدارس توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

برنامه آموزش فردی ، کودکان استثنایی ، پیشرفت تحصیلی ، آموزش ویژه