ارتباط سلامت روان دانش آموزان با سطح خلاقیت آن ها در محیط آموزشی

سلامت روان دانش آموزان به عنوان یکی از اساسی ترین مولفه های رشد شخصیتی، تحصیلی و اجتماعی آنان، نقشی کلیدی در کیفیت فرآیند یادگیری و شکل گیری رفتارهای مثبت آموزشی دارد. در محیط های آموزشی امروز که فشارهای روانی، رقابت های تحصیلی و چالش های اجتماعی رشد چشمگیری یافته اند، توجه به سلامت روان و پیامدهای آن بر جنبه های گوناگون یادگیری، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. یکی از حوزه هایی که سلامت روان می تواند تاثیری مستقیم بر آن داشته باشد، سطح خلاقیت دانش آموزان است. خلاقیت به عنوان توانایی تولید ایده های جدید، حل مسئله به شیوه های نو و تفکر انعطاف پذیر، یکی از مهم ترین مهارت های قرن بیست ویکم به شمار می رود و تربیت دانش آموزان خلاق از اهداف مهم نظام آموزش وپرورش ایران و جهان است.پژوهش های متعدد نشان داده اند که میان سلامت روان و عملکردهای شناختی رابطه ای دوسویه و اثرگذار وجود دارد. دانش آموزانی که از اضطراب پایین تری برخوردارند، احساس امنیت روانی بیشتری می کنند و حمایت عاطفی مناسب دریافت می کنند، اغلب در فعالیت های خلاقانه مشارکت بیشتری دارند و توانایی ارائه راه حل های جدید و موثر در مسائل درسی و غیردرسی را از خود نشان می دهند. در مقابل، اختلالات هیجانی نظیر اضطراب، افسردگی، ترس های اجتماعی یا احساس ناکامی، می تواند موجب کاهش انگیزش، افت تمرکز، محدودشدن دامنه تفکر و در نهایت کاهش خلاقیت شود. بنابراین، محیط آموزشی سالم، امن، حمایتگر و فاقد تنش، نخستین شرط برای شکوفایی خلاقیت است.این پژوهش با هدف بررسی ارتباط سلامت روان دانش آموزان با سطح خلاقیت آنان در محیط آموزشی انجام می شود تا مشخص شود که آیا سلامت روانی مطلوب می تواند پیش بینی کننده ای برای سطح خلاقیت باشد و چه عواملی در این رابطه نقش میانجی یا تقویتی ایفا می کنند. اهمیت این موضوع برای فرهنگیان، مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی در آن است که نتایج پژوهش می تواند در طراحی برنامه های حمایتی روانی، شیوه های تدریس خلاق محور، فعالیت های پرورشی، تقویت انگیزه تحصیلی و ایجاد جو کلاس ایمن و مشارکتی مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس شواهد علمی، زمانی که دانش آموز از امنیت عاطفی، ارتباطات مثبت با معلم و همسالان، آرامش ذهنی و تصویر مثبت از خود برخوردار باشد، تمایل بیشتری به تفکر نوآورانه و تجربه روش های غیرسنتی یادگیری خواهد داشت.در این مقاله تلاش شده است با بهره گیری از منابع معتبر داخلی و خارجی، به تبیین چارچوب نظری موضوع، تحلیل پیشینه پژوهش، ارائه روش علمی بررسی، تحلیل داده ها و نتیجه گیری کاربردی پرداخته شود تا فرهنگیان بتوانند از یافته ها در کلاس درس و محیط مدرسه بهره ببرند. نتایج حاصل می تواند راهنمایی برای توسعه برنامه های ارتقای سلامت روان و افزایش سطح خلاقیت باشد؛ دو حوزه ای که در پیشرفت تحصیلی و تربیت دانش آموزان توانمند و متفکر نقشی اساسی دارند.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، خلاقیت دانش آموزان ، محیط آموزشی ، انگیزش ، امنیت روانی ، یادگیری خلاق ، آموزش وپرورش