آلودگی میکروپلاستیک در صدف دوکفه ای آنودونت Anodonta cygnea، آب و رسوبات رودخانه سیاه درویشان استان گیلان

به ذرات پلاستیک کوچک تر از ۵ میلی متر میکروپلاستیک گفته می شود. آلودگی میکروپلاستیک ها (MPs) یک تهدید جهانی برای اکوسیستم های آبی است. با توجه به این که انواع آلاینده ها از جمله میکروپلاستیک ها از منابع مختلف وارد رودخانه سیاه درویشان (گیلان) می شوند، در مطالعه حاضر، آلودگی میکروپلاستیک در دوکفه ای آنودونت Anodonta cygnea، آب و رسوبات این رودخانه مورد بررسی قرار گرفت. نمونه های دوکفه ای، رسوب و آب از سه ایستگاه از خرداد تا شهریور ماه ۱۴۰۲ جمع آوری شد. تعداد ۶۵ دوکفه ای نمونه برداری و بررسی شدند. میانگین طول و وزن کل دوکفه ای ها به ترتیب ۹۷/۳±۹۰/۱۱۳ میلی متر و ۹۶/۱۴±۷۸/۱۴۳ گرم بود. میکروپلاستیک ها در تمام نمونه ها مشاهده و شناسایی شد. میانگین فراوانی میکروپلاستیک در بافت نرم دوکفه ای ۸۸/۱۱±۱۳/۳۴ ذره در هر فرد و ۱۵/۰±۳۸/۰ ذره در هر گرم بافت نرم، در رسوب ۳۱/۲۹۶±۳۳/۸۵۳ ذره در یک کیلوگرم رسوب خشک و در آب ۱۵/۰±۷۷/۰ ذره در لیتر بود. همبستگی معناداری از نظر مقدار میکروپلاستیک و شکل، بین آب و دوکفه ای، رسوب و دوکفه ای و رسوب و آب وجود نداشت (۰۵/۰رسوب و دوکفه ای و رسوب و آب همبستگی مثبت معناداری وجود داشت (۰۵/۰P<). علاوه بر این، هیچ همبستگی بین غلظت میکروپلاستیک ها با وزن کل، وزن بافت نرم و طول پوسته وجود نداشت (۰۵/۰میکروپلاستیک ها فیبر و قطعه بود و اغلب به رنگ سیاه بودند. از میان پلیمرهای پلاستیکی که با استفاده از دستگاه ATR-FTIR شناسایی شدند، پلی پروپیلن و پلی اتیلن به ترتیب غالب ترین پلیمرها بودند. میانگین اندازه غالب در بافت نرم دوکفه ای و رسوب در تمام ایستگاه ها ۱- ۵/۰ میلی متر و در آب ۲-۱ میلی متر بود.

کلیدواژه ها:

دوکفه ای Anodonta cygnea ، میکروپلاستیک ، رسوب ، پلیمر ، رودخانه ایران