بررسی چگونگی بازتاب فضای شهری در ذهن کنشگران اجتماعی و تاثیر آن بر تولید فضاهای شهری

مسئله فضا در مطالعات شهری معاصر از یک ظرف فیزیکی صرف فراتر رفته و به مثابه یک محصول اجتماعی پیچیده که حاصل دیالکتیک میان ذهنیت و عینیت است، بازتعریف شده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی به واکاوی مکانیسم هایی می پردازد که از طریق آن ها، فضای شهری در ذهن کنشگران اجتماعی بازتاب یافته و متقابلا، این تصاویر ذهنی چگونه بر فرآیند تولید و بازتولید فضا تاثیر می گذارند. استدلال اصلی مقاله بر این پایه استوار است که فضای شهری، نه یک بستر خنثی، بلکه ساختاری برساخته از تعاملات گفتمانی، نقشه های ذهنی و روابط قدرت است. در این راستا، با عبور از دوگانه انگاری های کلاسیک میان فاعل شناسا و ابژه فضایی، نشان داده می شود که چگونه ادراک حسی و معنایی شهروندان، تحت تاثیر مولفه هایی همچون امنیت، خاطره جمعی و تعلقات طبقاتی، به «کنش فضایی» تبدیل می شود. این کنش ها، از مقاومت های روزمره در حاشیه شهرها تا جنبش های اجتماعی در میادین اصلی، فضا را از یک مفهوم انتزاعی به یک تجربه زیسته تبدیل می کنند. یافته های نظری نشان می دهد که شناخت الگوی ذهنی کنشگران، پیش شرط هرگونه مداخله کالبدی موفق است و نادیده انگاشتن این لایه نامرئی، به ازخودبیگانگی فضایی و کاهش کیفیت زیست شهری منجر می شود. این مقاله با تلفیق نظریات جامعه شناسی شهری، روان شناسی محیطی و نظریه شبکه کنشگر، چارچوبی نوین برای فهم چرخه تولید فضا ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تولید فضای شهری ، نقشه های ذهنی ، کنشگران اجتماعی ، نظریه کنشگر-شبکه ، گفتمان فضایی.