بررسی نظام حقوقی در کسب و کارهای بیمه های خدمات درمانی در ایران؛ مقایسه با بیمه های درمانی در آمریکا

تامین سلامت به عنوان یکی از بنیادی ترین حقوق بشر و رکن اساسی امنیت اجتماعی، از اولویت های دولت ها در جوامع مدرن است نظام های بیمه خدمات درمانی نقش حیاتی در کاهش مخاطرات اقتصادی ناشی از بیماری ها و تضمین دسترسی عادلانه به مراقبت های بهداشتی ایفا می کنند. مقاله حاضر با هدف انجام یک بررسی تطبیقی بر چارچوب های حقوقی بیمه های خدمات درمانی در جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا به تحلیل سیاست ها، نهادهای متولی، منابع مالی و شیوه های ارائه خدمات درمانی در این دو کشور می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که نظام حقوقی بیمه سلامت در ایران ریشه در اصل ۲۹ قانون اساسی دارد که بر همگانی بودن حق بر سلامت تاکید می کند. این نظام عمدتا بر پایه بیمه های اجتماعی دولتی، به ویژه سازمان بیمه سلامت ایران و سازمان تامین اجتماعی استوار است که تلاش در جهت پوشش همگانی دارد و بخش قابل توجهی از جامعه از جمله اقشار کم درآمد را تحت پوشش رایگان قرار می دهد. در مقابل ایالات متحده آمریکا دارای یک سیستم پیچیده و بازار محور است که در آن بیمه های خصوصی (غالبا از طریق کارفرما) نقش غالب را ایفا می کنند اگرچه برنامه های دولتی مانند مدیکر برای سالمندان و مدیکید برای افراد کم درآمد وجود دارد اما این نظام با چالش هایی نظیر هزینه های بالا، کسورات و پرداخت های مشترک قابل توجه و نابرابری در دسترسی مواجه است. این مطالعه تطبیقی تفاوت های بنیادین در فلسفه وجودی همبستگی اجتماعی در برابر لیبرالیسم بازار، ساختارهای نهادی و مکانیزم های تامین مالی را آشکار می سازد. بررسی این دو الگو می تواند رهنمودهای ارزشمندی را برای سیاست گذاران در جهت بهبود کارایی، عدالت و پایداری نظام های بیمه خدمات درمانی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بیمه سلامت ایران ، ایالات متحده آمریکا ، بیمه همگانی ، چارچوب حقوقی