تحلیل نشانه معناشناختی داستان اعتصاب نوشته منصور یاقوتی

نشانه معناشناسی ادبیات روشی تحلیلی است که به شناسایی نظام ها و عوامل گفتمانی در انواع گونه های ادبی به ویژه داستان می پردازد شناخت عوامل گفتمانی و چگونگی روابط آنها با یکدیگر و ارتباط این عوامل با ابژه ارزشی این رشته را وارد مسائل اجتماعی کرده است این پژوهش با توجه به اصول مهم مطرح در نشانه معناشناسی به دنبال شناسایی عوامل نشانه معنایی حاضر در داستان اعتصاب نوشته منصور یاقوتی و ارتباط آنها با هم است. منصور یاقوتی که در آثار خود جلوه هایی از رئالیسم موسوم به کارگری را به نمایش می گذارد، در داستان اعتصاب نیز روایتگر خواسته گروهی از کارگران است که برای حصول آن دست به اعتصاب می زنند. پژوهشگر در این پژوهش که با روش تحلیلی - کتابخانه ای انجام می شود با فرض حاکمیت نظام گفتمانی کنشی و وجود ابژه ارزشی در نظر دارد به شناسایی عوامل گفتمانی حاضر در داستان مذکور و روابط آنها با هم بپردازد. از آنجا که گروهی از کارگران و کارفرمایان در شکل گیری رویدادهای داستان اعتصاب نقش آفرینند شناخت روابط موجود میان این گروه ها می تواند نشان دهنده چگونگی رویارویی صاحبان قدرت و زیردستان در محیط های کاری ایران باشد. در این پژوهش همچنین چگونگی نمایش نگرش افراد از گروه های اجتماعی مختلف نسبت به مسائل اخلاقی و چگونگی تلقی آنان از خود و دیگری با بهره گیری از مسائل مطرح در نظام ارزشی مبتنی بر اخلاق در نشانه معناشناسی نمایش داده می شود نتایج پژوهش نشانگر آن است که نظام کنشی حاکم بر داستان اعتصاب رویارویی دو گروه از عوامل گفتمانی با عنوان کنشگر و کنش برانداز است که این رویارویی به پیروزی گروه کنش برانداز و عدم موفقیت گروه کنشگر در دستیابی به ابژه ارزشی میانجامد همچنین عوامل گفتمانی نقش آفرین در داستان اعتصاب بدون توجه به تعلق آنان به طبقه فرادست کارفرما و فرودست (کارگر) به جز شماری معدود کاملا فرد محور هستند و در مناسبات اخلاقی و کاری تنها به منافع شخصی خود می اندیشند.

کلیدواژه ها:

نشانه معناشناسی ، نظام گفتمانی ، کنشی ، نظام ارزشی ، نظام اخلاقی ، صحنه