تبیین مبانی و مولفه های خانواده متعالی در اسلام از منظر قرآن و سیره معصومان (علیهم السلام)

خانواده، بنیادی ترین نهاد اجتماعی و محور شکل گیری جامعه اسلامی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعه ای نظام مند در قرآن کریم و سیره معصومان(ع)، به تبیین مبانی و مولفه های خانواده متعالی می پردازد. یافته ها نشان می دهد ماهیت این نهاد، فراتر از یک پیوند طبیعی یا قرارداد اجتماعی، بر پایه «سکونت» و «آرامش یابی» روحی و «فطرت الهی» استوار است و هدف غایی آن، رسیدن به قرب الهی و تشکیل «جامعه صالح» است. در بعد ساختاری، خانواده با کلیدواژه قرآنی «اهل» تعریف می شود که دایره ای گسترده از همسر و فرزندان تا خویشاوندان نزدیک را در بر می گیرد. در سیره معصومان(ع)، خانواده آرمانی بر بنیاد «مودت و رحمت» و تلفیق «عاطفه» و «تکلیف» استوار است. مولفه های کلیدی استحکام آن، شامل رعایت حقوق متقابل، گفت وگوهای محبت آمیز، مسئولیت پذیری و تدبیر معیشت است. واکاوی راهکارهای تحکیم نیز عوامل موثر را در چهارچوبی جامع، شامل عوامل فردی (مانند پرهیزگاری، اظهار محبت)، ساختاری (مانند قوامیت و تمایز نقش ها)، پیش زمینه ای (مانند انتخاب همسر شایسته) و اجتماعی (مانند تربیت دینی و حمایت حکومتی) شناسایی می کند. در نتیجه، خانواده متعالی در اسلام، کانونی برای شکوفایی معنوی و اخلاقی اعضا و زمینه ساز تحقق تمدن اسلامی است.

کلیدواژه ها:

خانواده متعالی ، قرآن ، سیره معصومان(ع) ، تحکیم خانواده