مدل یابی ساختاری ارتباط تاب آوری خانوادگی دیجیتال، هوش هیجانی جمعی و سواد رسانه ای خانوادگی با شاخص های سلامت خانواده

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربی و آزمون مدل ساختاری تبیین کننده نقش تاب آوری خانوادگی دیجیتال، هوش هیجانی جمعی و سواد رسانه ای خانوادگی در پیش بینی شاخص های سلامت خانواده انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش، کمی با طرح توصیفی–همبستگی از نوع ماتریس همبستگی بوده و با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شد. جامعه آماری شامل کلیه والدین دانش آموزان مدارس زنجیره ای شکوه علم شهرستان ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ (۹۰۰ نفر) بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و با فرض خطای ۵ درصد و سطح اطمینان ۹۵ درصد، ۲۷۰ نفر برآورد و با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای همراه با رعایت تناسب طبقات انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه تاب آوری خانوادگی دیجیتال والدن و همکاران (۲۰۲۰)، پرسشنامه هوش هیجانی جمعی وانگ و همکاران (۲۰۱۶)، پرسشنامه سواد رسانه ای خانوادگی بر اساس مدل پاتر (۲۰۱۰) و پرسشنامه شاخص های سلامت خانواده بر مبنای الگوی مک مستر (۲۰۰۳) بود. روایی محتوایی ابزارها با نظر خبرگان و پایایی آن ها با مطالعه مقدماتی و محاسبه آلفای کرونباخ (۰٫۸۴ تا ۰٫۹۰) تایید شد. تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS (۲۶) و AMOS (۲۴) انجام گرفت. نتایج نشان داد میانگین متغیرها در سطح نسبتا بالایی قرار دارد و تمامی روابط بین متغیرها مثبت و معنادار بودند؛ قوی ترین همبستگی بین تاب آوری دیجیتال و هوش هیجانی جمعی (r = ۰.۶۱) مشاهده شد. آزمون MANOVA بیانگر تاثیر معنادار تحصیلات والدین و سطح دسترسی به فناوری بر متغیرهای وابسته بود. شاخص های برازش CFA (CFI = ۰.۹۴, TLI = ۰.۹۲, RMSEA = ۰.۰۵۶, χ۲/df = ۲.۲۹) و مدل ساختاری نهایی از برازش مطلوب حکایت داشتند. یافته های SEM حاکی از آن بود که هوش هیجانی جمعی قوی ترین پیش بینی کننده مستقیم سلامت خانواده (β =۰.۳۳) است و به عنوان میانجی اثر تاب آوری دیجیتال (β =۰.۲۰) و سواد رسانه ای (β =۰.۱۶) بر سلامت خانواده ایفای نقش می کند. نتایج پژوهش بر اهمیت طراحی برنامه های ترکیبی برای ارتقای همزمان تاب آوری دیجیتال، سواد رسانه ای و هوش هیجانی جمعی خانواده ها به منظور تقویت سلامت، انسجام عاطفی و سازگاری پایدار خانوادگی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری خانوادگی دیجیتال ، هوش هیجانی جمعی ، سواد رسانه ای خانوادگی ، شاخص های سلامت خانواده ، مدل سازی معادلات ساختاری ، ارومیه