الگوی تربیتی مبتنی بر حلم برای کاهش پرخاشگری: تحلیل مضمون آیات قرآن و روایات با تاکید بر پیشگیری و مدیریت هیجانات

خشم و پرخاشگری از مشکلات مهم روابط انسانی هستند که پیامدهای منفی فردی و اجتماعی دارند. در آموزه های اسلامی، «غضب» حالتی خطرناک و مخرب معرفی شده، در حالی که «حلم» به عنوان راهکاری اخلاقی برای کنترل خشم مورد تاکید قرار گرفته است. قرآن نیز حلم و فروخوردن خشم را از ویژگی های برجسته پرهیزکاران می داند. پژوهش حاضر با هدف تدوین الگویی جامع برای کاهش پرخاشگری بر اساس آموزه های اسلامی، به تحلیل مفهوم «حلم» (بردباری) به عنوان یک فضیلت اخلاقی کلیدی در قرآن کریم و روایات می پردازد. این مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با استناد به منابع معتبر تفسیری و حدیثی، نشان می دهد که حلم فراتر از یک ویژگی منفعل، یک نظام فعال تربیتی است که شامل شرایط زمینه ای، مولفه های بنیادین، راهبردهای عملی و پیامدهای مثبت فردی و اجتماعی می شود. این الگو، حلم را نه فقط در مقام فروخوردن خشم، بلکه در جایگاه یک استراتژی حکیمانه برای مدیریت تعارض ها و جهت دهی صحیح به هیجانات معرفی می کند. یافته های این پژوهش، چارچوبی علمی و عملی برای طراحی برنامه های آموزشی و تربیتی جهت ارتقای سلامت روانی و اجتماعی و تقویت تاب آوری در برابر ناملایمات فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

حلم ، پرخاشگری ، تربیت اسلامی ، قرآن ، روایات ، کظم غیظ ، مدیریت خشم