بررسی اثر بخشی زوج درمانی مبتنی بر رویکرد طرحواره درمانی بر کاهش تعارضات زناشویی

تعارضات زناشویی یکی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده انسجام خانواده و سلامت روان زوجین محسوب می شود. شواهد پژوهشی نشان می دهد که تداوم طرحواره های ناسازگار اولیه در روابط نزدیک می تواند به تضعیف رضایت و افزایش تعارضات زناشویی منجر شود. از این رو، طرحواره درمانی به عنوان رویکردی نوین، با هدف اصلاح این الگوهای ناکارآمد، می تواند راهکار موثری در کاهش تعارضات زناشویی باشد. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر یزد در سال ۱۴۰۳ بود. ۳۰ زوج (۱۵ زوج گروه آزمایش و ۱۵ زوج گروه کنترل) به صورت در دسترس انتخاب و سپس به شکل تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله زوج درمانی مبتنی بر طرحواره درمانی قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تعارضات زناشویی (MCQ؛ سنایی، ۱۳۸۰) بود. داده ها با استفاده از آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، آزمون لوین و تحلیل کوواریانس تک متغیری در نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. نتایج نشان داد پس از کنترل نمرات پیش آزمون، میانگین تعدیل شده تعارضات زناشویی در گروه آزمایش به طور معناداری کمتر از گروه کنترل بود (F=۳۲.۰۱, p<۰.۰۱, η²=۰.۳۷). همچنین پیش فرض های نرمال بودن داده ها و همگنی واریانس ها تایید شد. این نتایج بیانگر اثربخشی طرحواره درمانی در کاهش تعارضات زناشویی است. زوج درمانی مبتنی بر طرحواره درمانی با شناسایی و اصلاح طرحواره های ناسازگار اولیه و ارتقای تعاملات مثبت، می تواند به کاهش معنادار تعارضات زناشویی و بهبود کیفیت روابط زوجین منجر شود. با این حال، محدودیت هایی همچون حجم نمونه کوچک، جامعه آماری محدود و نبود پیگیری طولانی مدت باید مدنظر قرار گیرد. پیشنهاد می شود پژوهش های آینده با نمونه های گسترده تر، در فرهنگ ها و شهرهای مختلف و با مقایسه رویکردهای درمانی دیگر انجام گیرد.

کلیدواژه ها:

زوج درمانی ، طرحواره درمانی ، تعارضات زناشویی ، خانواده ، سازگاری زناشویی