درک تمایل زنان به جراحی های زیبایی: یک مطالعه ی کیفی با رویکرد گرندد تئوری بیان خیری

پدیده جراحی های زیبایی طی سال های اخیر به یکی از مهم ترین موضوعات اجتماعی در ایران بدل شده است. افزایش چشمگیر تقاضای زنان برای این جراحی ها، بیانگر نفوذ گسترده ی ارزش های فرهنگی و فشارهای اجتماعی در شکل دهی به بدن و هویت زنانه است. هدف این پژوهش با هدف درک عمیق تمایل زنان به انجام جراحی های زیبایی، از رویکرد کیفی و روش نظریه داده بنیاد (Grounded Theory) بهره برده است. جامعه آماری شامل زنان ۱۸ تا ۴۸ ساله شهر جوانرود بود که دست کم یک نوع جراحی زیبایی انجام داده اند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته گردآوری شد و با استفاده از نمونه گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها بر اساس کدگذاری سه مرحله ای اشتراوس و کوربین (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) انجام گرفت. یافته های تحقیق نشان داد که جراحی زیبایی فراتر از یک اقدام پزشکی یا زیبایی شناختی صرف است و برای بسیاری از زنان، ابزاری برای بازسازی هویت فردی، کسب تایید اجتماعی و دستیابی به اعتمادبه نفس تلقی می شود. عوامل متعددی از جمله رسانه ها، فشار همسالان، ارزش های فرهنگی، طبقه اجتماعی و انتظارات خانوادگی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری این تمایل دارند. در کنار پیامدهای مثبت همچون افزایش رضایت درونی و ارتقای جایگاه اجتماعی، عوارض جسمی و فشارهای روانی نیز از نتایج منفی این جراحی ها محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

جراحی زیبایی ، تمایل زنان ، تصویر بدن ، جامعه شناسی بدن ، گرندد تئوری