بررسی اثر دی اکسید تیتانیوم نانو و گلیسرول بر برخی صفات فیزیولوژیک خشکی در خیار گلخانه ای (Cucumis sativus L) تحت رژیمهای مختلف آبیاری

خیار با نام علمی Cucumis sativus گیاهی یکساله و از تیره کدوئیان است که یکی از رایج ترین و گسترده ترین محصولات صیفی جهان می باشد. در ایران سرانه مصرف این محصول بالغ بر ۹۰ کیلوگرم به ازای هر نفر در سال است و از نظر سطح زیر کشت، ایران رتبه دوم آسیا و چهارم جهان را دارا می باشد. این گیاه جزء گیاهان نیمه حساس به خشکی طبقه بندی دارد که باعث کاهش رشد و عملکرد آن می گردد. یکی از مشکلات اصلی پرورش خیار در اقلیم های خشک و نیمه خشک، وجود تنش خشکی می باشد. ایران با متوسط بارندگی ۲۴۰ میلیمتر سال جزو این نواحی می باشد. تنش خشکی یکی از مهم ترین معضلات در ایران می باشد زیرا غالبا توزیع بارندگی ها در طول فصل رشد ناکافی و غیرمتوازن می باشد و پیش از تکمیل رشد گیاه، این بارندگی ها متوقف می گردد. در اثر تنش خشکی سه تغییر مهم در روابط آبی گیاه اتفاق می افتد که شامل تغییرات اسمزی، کاهش تورژسانس و کاهش خاصیت ارتجاعی دیواره سلولی است. این تغییرات نتیجه کاهش آب در گیاه است و کمبود آب از طریق تاثیر بر میزان باز بودن روزنه ها، فعالیت گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد. یکی از مواردی که به کاهش اثرات تنش خشکی کمک می کند، استفاده از نانوذراتی از قبیل نانو اکسید تیتانیوم است. نانوذرات دی اکسید تیتانیوم که به عنوان یکی از نانوبلورهای نیمه هادی اکسید فلزی می باشد، دارای اندازه ذرات بسیار کوچک بوده و از دارای سطح تماس و کارایی بیشتری برخوردار است. این نانوذره ها امروزه در عرصه کشاورزی بخصوص در کشورهای صنعتی و یافته جایگاه ویژه ای دارند و توجه بسیاری را به خود جلب کرده اند. گلیسرول به عنوان ماده شیمیایی دیگری است که برای استفاده می شود. گلیسرول ترکیبی ساده و چسبناک است که از نظر دمایی پایدار، ثابت و غیرقابل اشتعال می باشد. گلیسرول ترکیبی غیرسمی است که وندهای هیدروژنی قوی مولکول های آب تشکیل می دهد.

کلیدواژه ها:

دی اکسید تیتانیوم ، گلیسرول ، مورفولوژی ، تنش خشکی