بررسی اثر بسترهای مختلف کشت و کادمیوم بر قطر ساقه و تعداد برگ در هر بوته در کشت هیدروپونیک

واحد دامغان دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران مهتاب ستاری گروه باغبانی، واحد دامغان دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران چکیده و به منظور بررسی اثر بسترهای مختلف کشت و کادمیوم بر عملکرد کمی و کیفی خیار و جذب عناصر غذایی درکشت هیدروپونیک آزمایشی در گلخانه هیدوپونیک در منطقه بهشهر بصورت طرح کاملا تصادفی در چهار تکرار در سال زراعی ۱۳۹۸ انجام شد. سمیت فلزات سنگین و تجمع آنها در خاک گیاه و زنجیره های غذایی یکی از اصلی ترین معضلات زیست محیطی بهداشتی جوامع امروزی است. در بین فلزات سنگین سمی کادمیم به دلیل دوام و پایداری در محیط زیست بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند. تیمارهای آزمایش شامل پنج بستر کاشت که عبارتنداز: ۱ کوکوپیت خالص (۱۰۰٪) ۲- پرلیت خالص (۱۰۰) ۳- کوکوپیت پرلیت به نسبت حجمی (۷۰-۳۰) ۴- کوکوپیت پرلیت به نسبت (۶۰-۴۰) ۵- کوکوپیت پرلیت (۵۰ (۵۰) بود. نتایج نشان داد که بسترهای کشت کوکوپیت و پرلیت توانسته اند باعث بهبود صفت های مورد مطالعه گردید نتایج نشان داد که تیمار کوکوپیت + پرلیت نسبت حجمی (۵۰-۵۰ میزان قطر میوه خیار را نسبت به تیمار کوکوپیت ۱۷/۷۵ درصد افزایش داد نتایج نشان داد که تیمار کوکوپیت + پرلیت (نسبت حجمی ۵۰-۵۰) میزان برگ در بوته خیار را نسبت به تیمار پرلیت ۲۷/۵۷ درصد افزایش داد. کلمات کلیدی،کوکوپیت پرلیت،هیدروپونیک کلرفیل، عملکرد، خیار مقدمه کادمیوم از جمله عناصر سنگین و غیر ضروری برای گیاه است که بر رشد و نمو گیاهان اثر منفی دارد. Choudhary نشان داد که اضافه کردن روی به خاک غلظت کادمیوم را در گیاهان کاهش میدهد. در این تحقیق با توجه به مزیت های کشت هیدروپونیک و نقش آن در ایجاد و توسعه کسب و کارهای کوچک در محیطهای مختلف روستایی و شهری کشور و همچنین تاثیر آن در افزایش تولید و بهبود امنیت غذایی مورد بررسی قرار گرفته است (دلشاد، ۱۳۸۴). کشت در انواع گلخانه ها و محیط های تحت کنترل که امکان افزایش تولید محصول را در شرایط متنوع آب و هوایی خاک و آب فراهم می آورند به عنوان راهکاری موثر در افزایش عملکرد و تولید بویژه در کشورهای توسعه یافته مورد توجه بوده است Chu and (۲۰۲۲,Brown. در پژوهشی بر روی خیار گلخانه ای بالاترین ارتفاع گیاه را از تیمار پیت ماس به دست آوردند، این در حالی است که تیمار پیت ماس با تیمارهای پرلیت و پرلیت + پوسته برنج اختلاف معنی داری نداشت. احمدیان مقدم و همکاران (۱۳۸۷) نیز ثابت کردند اختلاط پرلیت با ماسه باعث افزایش ارتفاع گیاه لیلوم به میزان ۳ نسبت به حالتی است که ماسه به صورت خالص استفاده شده است صابری (۱۳۸۵) نشان داد که کوکوپیت و زئولیت باعث افزایش غلظت پتاسیم و منیزیم در شاخساره و میوه گوجه فرنگی چری شدند. همچنین جذب پتاسیم و منیزیم در بستر کوکوپیت و بسترهای حاوی زئولیت افزایش یافت متاسفانه به رغم وجود گلخانههای متعدد تولید خیار در ایران اطلاعات چندانی درباره نوع بستر کاشت به ویژه با روش هیدروپونیک موجود نیست و این تحقیق با هدف پاسخ گویی به این نیاز تولیدکنندگان و همچنین بررسی اثرات بسترهای مختلف با درصدهای متفاوت کوکوپیت و پرلیت بر قطر ساقه و تعداد برگ در هر بوته درکشت هیدروپونیک مورد اجرا درآمد. - زمان و محل اجرای آزمایش آزمایش در سال زراعی ۱۳۹۸-۱۳۹۷ در کمربندی غربی گلخانه هیدوپونیک آقای محمودی در منطقه بهشهر انجام گرفت. طول و عرض جغرافیایی محل اجرای آزمایش به ترتیب ۵۴ درجه و ۵۸ دقیقه شمالی و ۳۶ درجه و ۲۵ دقیقه شرقی و ارتفاع محل از سطح دریا ۱۳۴۹ متر میباشد. میانگین بارندگی سالیانه منطقه ۱۵۶/۵ میلی متر و میانگین دمای سالانه ۱۴/۴ درجه سانتی گراد میباشد ۲-۳- آب و فرمول های غذایی آب و فرمول غذایی مورد نیاز بوته ها در تانکر ۱۰۰۰۰ لیتری تهیه و هم زمان با آبیاری به صورت تحت فشار در اختیار بوته ها قرار گرفت جدول (۱) جدول -۱- فرمول غذایی مورد مصرف در هفته های مختلف رشد در سیستم کود آبیاری(ppm) B Mo Cu Mn Zn Fe Mg Ca K P N ۰/۳۰ ۰/۱۷ ۰/۱۳ ۱/۱۷ ۰/۳۳ ۳/۸۲ ۸/۱۱ ۳۶/۵۱ ۲۰۰ ۲۰۰ ۲۳۵ ۲ هفته اول تا سوم ۰/۳۰ ۰/۱۷ ۱/۱۷ ۰/۱۳ ۰/۳۳ ۳/۸۲ ۳۴/۵۵ ۸/۱۱ ۳۰۰ ۵۰ ۱۸۵ سوم تا انتها ۳-۳- خصوصیات فیزیکوشیمیایی مواد استفاده شده و غلظت عناصر غذایی بسترها متر، اندازه گیری خصوصیات فیزیکوشیمیایی مواد استفاده شده در تهیه بسترهای کشت گیاه خیار (EC با استفاده از EC pH با استفاده از pH متر وزن مخصوص ظاهری از روش سیلندر یا روش حلقه وزن مخصوص حقیقی از روش پیکنومتر برای CEC از استات آمونیوم و اتانول و با استفاده از دستگاه فلیم فتومتر و برای تخلخل کل از رابطه بین وزن مخصوص ظاهری و حقیقی مورد استفاده قرار گرفت جدول (۲) بیشترین غلظت عناصر غذایی قبل از کشت مربوط به بستر کوکوپیت بود (جدول ۳). جدول -۲- ویژگیهای فیزیکوشیمیایی مواد استفاده شده در تهیه بسترهای کشت ظرفیت نگه داری وزن مخصوص ظاهری خلل و فرج کل رطوبت (cm۳/cm۳) (cm۳/cm۳) ۰/۸۷ ۰/۹۷ (g/cm³) ۰۱۰۷ ۰/۸۸ +۱۱۰ CEC EC pH (cmol+/kg) (dS/m) ۶۴/۴ ۵/۷ ۲/۹۰ ۴/۰ ۱/۶۰ بستر کشت آلی کوکوپیت پرلیت - طرح آماری آزمایش این تحقیق در قالب طرح کاملا تصادفی با پنج تیمار در چهار تکرار در گلخانه اجرا شد. تیمارها شامل بسترهای از پرلیت و کوکوپیت بود این تیمارها شامل پنج بستر کاشت که عبارتنداز -۱ کوکوپیت خالص (۱۰۰) ۲ پرلیت خالص (۱۰۰)

کلیدواژه ها:

کوکوپیت پرلیت ، هیدروپونیک ، کلرفیل ، عملکرد ، خیار