تاثیر آموزش های شبیه سازی شده واقعیت مجازی (VR) در آمادگی روانی آتش نشانان حسن باقری شهرداری شیراز

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش های شبیه سازی شده مبتنی بر واقعیت مجازی (Virtual Reality) بر آمادگی روانی آتش نشانان در مواجهه با شرایط بحرانی و اضطراری انجام شده است. با توجه به ماهیت پرخطر و تنش زای عملیات آتش نشانی، ارتقاء مهارت های شناختی، عاطفی و رفتاری نیروهای امدادی در کنار آموزش های فنی، از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا، فناوری واقعیت مجازی به عنوان یکی از ابزارهای نوین آموزشی، امکان بازسازی موقعیت های واقعی، تجربه ی شرایط بحرانی بدون خطر واقعی، و تقویت واکنش های روانی و تصمیم گیری را فراهم می کند. این تحقیق با استفاده از روش نیمه تجربی و با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل آتش نشانان شاغل در ایستگاه های عملیاتی شهر شیراز بوده و نمونه گیری به صورت تصادفی ساده انجام شده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه استاندارد سنجش آمادگی روانی و فرم ارزیابی عملکرد در محیط شبیه سازی شده بوده است. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش های مبتنی بر واقعیت مجازی تاثیر معنی داری بر افزایش سطح آمادگی روانی، تمرکز ذهنی، مدیریت استرس، و کاهش اضطراب عملکردی آتش نشانان دارد. همچنین، آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره بیانگر تفاوت چشمگیر میان گروه آزمایش و کنترل در شاخص های تاب آوری روانی و کنترل هیجانات بود. یافته ها نشان دادند که شبیه سازی های VR با ایجاد محیط های واقعی تر و تعاملی تر، موجب افزایش اعتمادبه نفس، سرعت تصمیم گیری و آمادگی ذهنی در مواجهه با شرایط پرتنش می شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود فناوری های واقعیت مجازی در برنامه های آموزشی آتش نشانی به صورت نظام مند و مداوم به کار گرفته شوند تا علاوه بر ارتقاء مهارت های فنی، سلامت روان و توانایی تطبیقی نیروها در بحران ها نیز بهبود یابد.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، شبیه سازی آموزشی ، آمادگی روانی ، آتش نشانی ، مدیریت استرس