نقش اصول کلی دادرسی در دعاوی تجاری ایران و دیوان بین المللی دادگستری

هیچ نظام حقوقی ای بدون اتکا به اصول کلی قابل تصور نیست. این اصول چه در حقوق داخلی و چه در حقوق بین الملل، نقش بنیادی در تضمین عدالت و اجرای صحیح حقوق دارند. اصول دادرسی، به عنوان بنیان و ساختار حاکم بر نظام قضایی نماد عینی تحقق حق و عدالت اند؛ چرا که ذات انسان همواره جویای انصاف و رعایت حقوق خود است. غایت و آرمان اصول دادرسی ایجاد نظامی عادلانه و منصفانه است و پایبندی به این اصول، تضمین کننده اجرای عدالت در هر نظام حقوقی محسوب می شود. اصولی مانند تناظر، استقلال و بی طرفی، دادگاه علنی بودن رسیدگی و حق برخورداری از دادرسی عادلانه، ابزارهایی هستند که این هدف را محقق می کنند و در طول زمان بر اساس تجربه عملی و نیازهای اجتماعی تکامل یافته اند. در دیوان بین المللی دادگستری نیز حتی اگر اصول کلی حقوقی به طور صریح در اساسنامه به عنوان منبع حقوق بین الملل ذکر نشده باشند، باز هم قابلیت استناد دارند؛ زیرا این اصول، مستقل از قواعد عرفی و قراردادی یکی از منابع مهم و معتبر حقوق بین الملل به شمار می آیند. این مقاله با رویکرد تحلیلی و تطبیقی نقش و تاثیر اجرای اصول کلی دادرسی را در دعاوی تجاری ایران و آرای ترافعی و مشورتی دیوان بین المللی دادگستری بررسی می کند. هدف پژوهش، روشن کردن جایگاه واقعی این اصول در تضمین عدالت قضایی و تبیین اهمیت آنها در دو سطح ملی و بین المللی است.

کلیدواژه ها:

نقش اصول کلی ، دادرسی دعاوی ، ایران ، دیوان بین المللی دادگستری