ضمانت اجرای شرط ترک فعل حقوقی در فقه امامیه و حقوق مدنی ایران

شرط ترک فعل حقوقی یکی از اقسام شرط فعل است که به موجب آن یکی از طرفین عقد متعهد می شود از انجام یک عمل حقوقی مشخص خودداری کند اهمیت این شرط در روابط قراردادی، به ویژه در عقود تجاری و مدنی در آن است که طرفین از انجام اقداماتی که با منافع متقابل آنان در تعارض است جلوگیری می کنند پرسش اصلی آن است که در صورت تخلف متعهد از چنین شرطی، چه ضمانت اجرایی در برابر او وجود دارد. بر اساس فقه امامیه و حقوق مدنی ایران اصل بر صحت عمل حقوقی انجام شده است و تخلف از شرط موجب بطلان آن عمل نمی شود؛ بلکه متخلف، مسئول قراردادی شناخته می شود و مشروط له می تواند اجرای شرط، مطالبه خسارت یا فسخ عقد را درخواست کند بنابراین ضمانت اجرای اصلی در این نوع شرط الزام به جبران خسارت و ایجاد حق فسخ است نه بطلان عمل حقوقی. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با استناد به منابع معتبر فقهی و حقوقی، به بررسی مبانی مشروعیت شرط ترک فعل حقوقی، تحلیل ضمانت اجرای تخلف از آن و تبیین آثار این شرط در راستای حفظ تعادل قراردادی میان طرفین می پردازد.

کلیدواژه ها:

شرط ترک فعل ، تعهد ، ضمانت اجرا ، خیار تخلف از شرط ، مسئولیت قراردادی