تاثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر سواد رسانه ای و هوش مصنوعی بر کاهش آسیب پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی نسبت به اطلاعات غلط آنلاین

گسترش روزافزون رسانه های دیجیتال و ظهور ابزارهای تولید محتوای مبتنی بر هوش مصنوعی موجب شده کودکان در معرض حجم فزاینده ای از اطلاعات صحیح و غلط قرار گیرند. توانایی تشخیص محتوای معتبر از اطلاعات نادرست به مهارتی ضروری برای نسل امروز تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش تفکر انتقادی مبتنی بر سواد رسانه ای و آشنایی مقدماتی با کارکردهای هوش مصنوعی بر کاهش آسیب پذیری دانش آموزان نسبت به اطلاعات غلط آنلاین انجام شد. روش پژوهش شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه شامل ۶۰ دانش آموز پایه های چهارم تا ششم دبستان شاهد فاطمیه ناحیه ۳ اهواز در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۴ بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش شامل پرسشنامه تشخیص اطلاعات غلط و مقیاس نگرش به منابع خبری بود. برنامه آموزشی طی هشت جلسه متشکل از تحلیل نمونه های واقعی اطلاعات نادرست، تمرین مهارت های پرسشگری، آموزش نشانه های هشداردهنده و معرفی مفاهیم اولیه هوش مصنوعی اجرا شد. نتایج آزمون t مستقل نشان داد که میانگین نمرات پس آزمون گروه آزمایش به طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود و اندازه اثر در حد متوسط به دست آمد. یافته ها نشان داد آموزش تلفیقی به طور قابل توجهی توانایی تشخیص اطلاعات غلط را افزایش داده است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، تفکر انتقادی ، هوش مصنوعی ، اطلاعات غلط ، دانش آموزان ابتدایی