روابط بین عوامل روان شناختی، ساختارهای اجتماعی و پیشگیری از بزهکاری در نسل Z

در دهه های اخیر، تغییرات شتابان اجتماعی و فناوری، الگوهای رفتار و بزهکاری نسل Z را به شکلی متفاوت از نسل های پیشین شکل داده است. پژوهش حاضر با بهره گیری از رویکرد بین رشته ای، به واکاوی تاثیر عوامل روان شناختی چون تاب آوری، اضطراب، سبک حل مسئله و نیز متغیرهای محیطی مثل کیفیت روابط خانواده، نقش مدرسه و شبکه های اجتماعی در پیشگیری یا افزایش تمایل به ارتکاب جرم در جوانان می پردازد. مبانی نظری مقاله بر آموزه های جامعه شناسی جنایی (مانند نظریه فرصت و فشار اجتماعی) و روان شناسی جنایی (مانند نظریه شخصیت مجرمانه و نظریه های شناخت اجتماعی) استوار است و با رویکرد تطبیقی، سیاست های پیشگیری و کنترل جرم در ایران و چند کشور مورد بررسی مقایسه ای قرار می گیرد. داده های پژوهش بر اساس تحلیل اسناد، مطالعات میدانی و نتایج آماری اخیر گردآوری شده و نشان می دهد که تقویت حمایت های اجتماعی، آموزش مهارت های مقابله ای، و توجه به سلامت روان در جوانان می تواند به طور قابل توجهی نرخ بزهکاری را کاهش دهد. همچنین، ضعف نهادهای واسط (خانواده، مدرسه) و نبود آموزش های پیشگیرانه منجر به افزایش آسیب پذیری نسل Z در برابر رفتارهای پرخطر و مجرمانه می شود. یافته ها بیانگر ضرورت طراحی سیاست های یکپارچه در عرصه حقوق کیفری و آموزش اجتماعی است تا بتوان ریشه های جرم را همزمان از منظر روانی و اجتماعی هدف قرار داد. پژوهش حاضر ضمن ارائه مدلی تلفیقی برای پیشگیری از جرم، توصیه هایی برای برنامه ریزی کلان و اصلاح سیاست های اجتماعی و کیفری ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

نسل Z ، روان شناسی جنایی ، پیشگیری از جرم ، سیاست های کیفری ، عدالت اجتماعی