اندازه کلاس چگونه بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان تاثیر می گذارد؟

اندازه ی کلاس یکی از متغیرهای ساختاری مهم در نظام های آموزشی است که همواره به عنوان عاملی موثر بر کیفیت یاددهی–یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد توجه سیاست گذاران و پژوهشگران بوده است. هدف این مقاله بررسی تحلیلی تاثیر اندازه ی کلاس بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان و تبیین سازوکارهایی است که از طریق آن ها تعداد دانش آموزان در کلاس می تواند بر یادگیری اثر بگذارد. یافته ها نشان می دهد که کاهش اندازه ی کلاس به طور مستقیم و غیرمستقیم می تواند موجب بهبود تعامل معلم و دانش آموز، افزایش فرصت های بازخورد فردی، مدیریت موثرتر کلاس و ارتقای مشارکت فعال فراگیران شود. این اثر به ویژه در مقاطع ابتدایی، برای دانش آموزان با پیشینه های آموزشی ضعیف تر و در کلاس هایی که پیش تر تراکم بالایی داشته اند، برجسته تر است. در مقابل، شواهد حاکی از آن است که در مقاطع بالاتر تحصیلی یا در شرایطی که کیفیت تدریس و برنامه ی درسی قوی است، کاهش اندازه ی کلاس به تنهایی تضمین کننده ی بهبود معنادار عملکرد تحصیلی نیست. نتایج کلیدی مقاله نشان می دهد که اندازه ی کلاس یک عامل مستقل و مطلق در موفقیت تحصیلی محسوب نمی شود، بلکه اثر آن به شدت تحت تاثیر متغیرهایی مانند شایستگی حرفه ای معلم، روش های تدریس، مدیریت آموزشی و محیط روانی کلاس قرار دارد. بر این اساس، سیاست های آموزشی مبتنی بر کاهش اندازه ی کلاس زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که همزمان با سرمایه گذاری در ارتقای کیفیت معلمان، بهبود برنامه های آموزشی و فراهم سازی شرایط یادگیری حمایتی اجرا شوند. در جمع بندی، اندازه ی کلاس را باید به عنوان یکی از اجزای یک رویکرد چندبعدی برای ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان در نظر گرفت، نه به عنوان راهکاری مستقل و کافی.

کلیدواژه ها:

کلاس ، عملکرد تحصیلی ، نظام آموزشی