بررسی تاثیر کیفیت اطلاعات حسابداری بر کارایی و سطح سرمایه گذاری با توجه به اثر تعدیلی محدودیت مالی در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

پژوهش حاضر با عنوان «بررسی تاثیر رفتار چسبندگی هزینه بر محافظه کاری حسابداری در حضور نقش تعدیل گر عدم اطمینان محیطی» به دنبال آزمون روابط بین رفتار چسبندگی هزینه (به عنوان متغیر مستقل)، محافظه کاری حسابداری (به عنوان متغیر وابسته) و عدم اطمینان محیطی (به عنوان متغیر تعدیل گر) در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. این مطالعه از نوع همبستگی-علی و با رویکرد کمی انجام گرفت و بر پایه پارادایم اثبات گرایی، فرضیه های مبتنی بر نظریه های حسابداری مدیریت و مالی رفتاری را آزمون کرد. جامعه آماری شامل شرکت های بورسی تهران بود و نمونه نهایی با روش حذف سیستماتیک به ۱۵۰ شرکت برای دوره زمانی ۱۰ ساله (۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ شمسی) محدود شد که منجر به ۱۵۰۰ مشاهده گردید. داده ها از منابع ثانویه معتبر مانند سامانه کدال جمع آوری شدند و متغیرها بر اساس مدل های استاندارد ادبیات (مانند مدل اندرسون و همکاران برای چسبندگی هزینه و مدل Basu برای محافظه کاری) اندازه گیری گردیدند.برای آزمون فرضیه ها، از مدل های رگرسیون چندمتغیره پانل دیتا با اثرات ثابت (بر اساس آزمون هاسمن) استفاده شد و متغیرهای کنترل مانند اندازه شرکت، اهرم مالی و رشد فروش در مدل گنجانده شدند. یافته ها نشان داد که رفتار چسبندگی هزینه تاثیر مثبت و معناداری بر محافظه کاری حسابداری دارد (ضریب ۰.۲۵، p<۰.۰۱). همچنین، عدم اطمینان محیطی این رابطه را به طور مثبت تعدیل (تقویت) می کند (ضریب تعاملی ۰.۳۰، p<۰.۰۱)، به طوری که در شرایط پرنوسان محیطی، مدیران تمایل بیشتری به سیاست های محافظه کارانه نشان می دهند. افزایش R-squared از ۰.۲۸ در مدل اصلی به ۰.۳۵ در مدل تعدیل گر، بهبود توضیح دهندگی مدل را تایید کرد. تحلیل حساسیت نیز استحکام نتایج را نشان داد.این پژوهش به غنای ادبیات حسابداری در بازارهای نوظهور مانند ایران افزود و از منظر عملی، پیشنهاد می کند که مدیران و سیاست گذاران بورس بر مدیریت چسبندگی هزینه در شرایط عدم اطمینان تمرکز کنند تا کیفیت گزارشگری مالی و شفافیت بازار افزایش یابد. پیشنهاد می شود تحقیقات آتی نقش متغیرهای میانجی مانند حاکمیت شرکتی را بررسی کنند.

کلیدواژه ها:

چسبندگی هزینه ، محافظه کاری حسابداری ، عدم اطمینان محیطی ، بورس اوراق بهادار تهران ، رگرسیون پانل دیتا ، حسابداری مدیریت ، مالی رفتاری.