بررسی اثر کیفیت حسابرسی بر بهبود شفافیت گزارشگری و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی بین ذی نفعان

پژوهش حاضر به بررسی اثر کیفیت حسابرسی بر بهبود شفافیت گزارشگری مالی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. هدف اصلی، تعیین این است که آیا کیفیت بالاتر حسابرسی (اندازه حسابرس، هزینه حسابرسی و طول دوره همکاری) می تواند شفافیت گزارشگری را افزایش دهد و عدم تقارن اطلاعاتی را کاهش دهد. پژوهش از نوع کاربردی و کمی بوده و داده ها از صورت های مالی حسابرسی شده و اطلاعات بازار ۱۶۰ شرکت بورسی در دوره ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ (۱۷۶۰ مشاهده سال-شرکت) جمع آوری شد. شفافیت گزارشگری با شاخص بوشمن و همکاران (۲۰۰۴) و عدم تقارن اطلاعاتی با اسپرد خرید و فروش اندازه گیری گردید و تحلیل ها با استفاده از مدل های رگرسیون پنل دیتا با اثرات ثابت انجام شد.نتایج نشان داد که کیفیت حسابرسی تاثیر مثبت و معناداری بر شفافیت گزارشگری مالی دارد و تاثیر منفی و معناداری بر عدم تقارن اطلاعاتی (اسپرد خرید و فروش) ایفا می کند. شفافیت گزارشگری به عنوان متغیر میانجی جزئی در رابطه کیفیت حسابرسی و عدم تقارن اطلاعاتی عمل می کند. متغیرهای کنترل مانند اندازه شرکت، سودآوری و مالکیت نهادی نیز تاثیرات معناداری داشتند. آزمون های robustness نتایج را تایید کرد.یافته ها حاکی از آن است که در بازار نوظهور ایران، با توجه به چالش های اقتصادی و نهادی، بهبود کیفیت حسابرسی می تواند شفافیت گزارشگری را افزایش دهد، عدم تقارن اطلاعاتی را کاهش دهد و اعتماد ذی نفعان را تقویت کند. این نتایج برای سیاست گذاران سازمان بورس، مدیران شرکت ها و سرمایه گذاران راهبردی ارائه می دهد و بر ضرورت تقویت الزامات حسابرسی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کیفیت حسابرسی ، شفافیت گزارشگری مالی ، عدم تقارن اطلاعاتی ، حسابرس بزرگ ، هزینه حسابرسی ، بورس اوراق بهادار تهران ، بازار نوظهور ، اسپرد خرید و فروش ، حکمرانی شرکتی