مدل تصمیم سازی محله محور برای مدیریت تعارضات فضایی میان طرح های مصوب شهری و واقعیت میدانی با محوریت کارشناس شهرسازی

شکاف ساختاری میان اسناد صلب شهرسازی و تحولات سیال محیطی در بطن کلان شهرها منجر به پیدایش پدیده ای تحت عنوان فضاهای متعارض گشته است که در آن ضوابط قانونی با نیازهای زیست محیطی و معیشتی ساکنان تلاقی پیدا می کنند. این پژوهش با هدف ارائه مدلی نوین در فرآیند مدیریت شهری به تبیین جایگاه راهبردی کارشناس شهرسازی به عنوان مفسر هوشمند واقعیت و تسهیل گر ضوابط اجرایی می پردازد. مدل پیشنهادی با تغییر بنیادین پارادایم از نظارت واکنشی و جرم انگارانه به سمت تصمیم سازی پیش دستانه حرکت کرده و تلاش دارد تا گسست عمیق میان نقشه های مصوب تفصیلی و ضرورت های اجتماعی و اقتصادی در مقیاس محله را به حداقل برساند. با اتکا به مبانی حکمرانی خوب شهری و تحلیل های استخراج شده از گزارش های پایش ملی شهرسازی در ایران این مقاله نشان می دهد که مدیریت تعارضات فضایی تنها از طریق بازخوانی دقیق میدان و انعطاف پذیری ضابطه مند میسر است. کارشناس شهرسازی در این الگو با بهره گیری از داده های مکانی به روز و شناخت لایه های پنهان محله نقشی محوری در پیش بینی بحران های کالبدی و ارائه سناریوهای انطباقی ایفا می کند. یافته های مبتنی بر تجارب بازآفرینی شهری در کلان شهرهای داخلی و استانداردهای بین المللی اسکان بشر حاکی از آن است که استقرار این مدل تصمیم سازی نه تنها نرخ تحقق پذیری طرح های شهری را افزایش می دهد بلکه با رسمیت بخشیدن به نیازهای واقعی محله از فرسایش سرمایه های کالبدی جلوگیری کرده و بستری پایدار برای زیست شهری فراهم می سازد که در آن عدالت فضایی و حاکمیت قانون به شکلی یکپارچه و کاربردی با یکدیگر پیوند می خورند.

کلیدواژه ها:

تعارض فضایی ، تسهیل گری ضابطه ، نوسازی انطباقی ، مدیریت عملکردی ، بازآفرینی محله محور