رابطه ی میان استفاده ی بیش از حد از شبکه های اجتماعی و پریشانی هیجانی در میان نوجوانان

مقدمه و مسئله پژوهش: با وجود حجم فزاینده ادبیات مبنی بر ارتباط استفاده از رسانه های اجتماعی و پیامدهای منفی سلامت روان در نوجوانان، درک دقیق مکانیسم های زمینه ای و متغیرهای تعدیل کننده همچنان یک شکاف تحقیقاتی باقی مانده است. این مطالعه با هدف فراتر رفتن از گزارش های صرف زمان صرف شده و تفکیک تاثیرات روانی تعاملات دیجیتال مختلف بر اضطراب، افسردگی و عزت نفس نوجوانان، طراحی شد. روش شناسی: این پژوهش از یک طرح مشاهده ای طولی (Longitudinal Observational Study) با استفاده از ارزیابی لحظه ای بوم شناختی (EMA) در طول یک دوره زمانی معین بر روی نمونه ای شامل N=۴۰۰N=۴۰۰N=۴۰۰ نوجوان انجام گرفت. برای ارزیابی اضطراب و افسردگی از مقیاس های معتبر (HARS و CDI-R) و برای عزت نفس از RSES استفاده شد. علاوه بر داده های خوداظهاری، داده های عینی فیزیولوژیکی شامل تغییرات نوسانات ضربان قلب (HRV) به عنوان شاخصی از برانگیختگی خودمختار ثبت شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری چندسطحی (MSEM) در نرم افزار Mplus v.۸ صورت گرفت تا روابط پیچیده علی-معلولی و نقش متغیرهای واسطه ای (مانند مقایسه اجتماعی) به دقت بررسی شوند. یافته های کلیدی: نتایج نشان دادند که کیفیت تعامل بر کمیت آن ارجحیت دارد؛ استفاده کلی ضعیف ترین پیش بینی کننده بود. به طور خاص، بازخورد منفی آنلاین قوی ترین محرک افزایش لحظه ای اضطراب بود (β=۰.۸,p<.۰۱\beta=۰.۸, p<.۰۱β=۰.۸,p<.۰۱) و با کاهش معنادار HRV همراهی داشت (مقایسه با Table ۱). در رابطه با عزت نفس، تایید اجتماعی فعال بین فردی به طور مثبت مرتبط بود (β=۰.۲۲,p<.۰۰۱\beta=۰.۲۲, p<.۰۰۱β=۰.۲۲,p<.۰۰۱)، اما الگوی درون فردی حاکی از وابستگی لحظه ای بود (مشاهده شده در Figure ۲). مهم تر از آن، تاثیر پلتفرم های بصری بر افسردگی به طور کامل توسط مقایسه اجتماعی رو به بالا واسطه گری شد (OR=۱.۴۵OR = ۱.۴۵OR=۱.۴۵)؛ متغیرهای دموگرافیک تاثیر ناچیزی داشتند. نتیجه گیری و دلالت ها: این مطالعه بر اهمیت حیاتی تمرکز مداخلات بر نوع تعامل و نه صرفا محدودیت زمانی تاکید می کند. یافته ها از مدل های شناختی-رفتاری (CBT) در زمینه دیجیتال حمایت کرده و ضرورت آموزش نوجوانان در جهت مدیریت پاسخ های هیجانی به تعاملات اجتماعی آنلاین (مانند بازخورد منفی و مقایسه صعودی) را پررنگ می سازد (مقایسه با Orben & Przybylski, ۲۰۱۹؛ Valkenburg et al., ۲۰۲۱). تحقیقات آتی باید بر اعتباربخشی این یافته ها با استفاده از داده های غیرفعال و توسعه مداخلات اختصاصی برای تقویت تاب آوری دیجیتال متمرکز شوند.