نقش تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین استرس ادراک شده و کیفیت خواب

خواب به عنوان یکی از اساسی ترین نیازهای زیستی انسان، نقشی محوری در حفظ سلامت روان، عملکرد شناختی، تنظیم هیجانات و بهزیستی کلی فرد ایفا می کند. شواهد پژوهشی نشان می دهد که کیفیت پایین خواب با پیامدهای منفی متعددی از جمله افزایش اضطراب، افسردگی، کاهش تمرکز و افت کارایی روزانه همراه است. یکی از مهم ترین عوامل روان شناختی موثر بر کیفیت خواب، استرس ادراک شده است. با این حال، همه افراد در مواجهه با سطوح مشابهی از استرس، اختلال خواب را تجربه نمی کنند. این تفاوت های فردی توجه پژوهشگران را به نقش متغیرهای شناختی و هیجانی معطوف کرده است. تنظیم شناختی هیجان به عنوان مجموعه ای از راهبردهای شناختی که افراد برای مدیریت هیجان های ناشی از رویدادهای استرس زا به کار می برند، می تواند نقش تعیین کننده ای در این میان داشته باشد. هدف مقاله حاضر بررسی تحلیلی و نظری نقش تنظیم شناختی هیجان در تبیین رابطه بین استرس ادراک شده و کیفیت خواب است. در این چارچوب، ابتدا مفاهیم استرس ادراک شده، کیفیت خواب و تنظیم شناختی هیجان مورد بررسی قرار می گیرند، سپس پیشینه پژوهشی مرتبط مرور شده و در ادامه، سازوکارهای روان شناختی این روابط تبیین می شود. نتایج مطالعات پیشین نشان می دهد که راهبردهای سازگارانه تنظیم شناختی هیجان می توانند اثرات منفی استرس بر کیفیت خواب را کاهش دهند، در حالی که راهبردهای ناسازگارانه نقش تشدیدکننده دارند. این یافته ها بر اهمیت مداخلات مبتنی بر تنظیم شناختی هیجان در ارتقای سلامت خواب تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

تنظیم شناختی هیجان ، استرس ادراک شده ، کیفیت خواب ، سلامت روان ، نشخوار فکری