ارزیابی میزان اثربخشی معاینه فنی بر بهبود عملکرد خودرو و کاهش آلایندگی هوا (مطالعه موردی: کلانشهر تهران)

زمینه و هدف: یکی از عمده ترین مسائل ترافیکی عضر حاضر، ایمنی و آلایندگی خودروها است. در نتیجه، طراحی و استقرار سیستم کنترل دوره ای خودروها در حوزه ایمنی و محیط زیست، تحت عنوان معاینه فنی خودرو، جایگاهی ویژه در قوانین ترافیکی کشورهای مختلف یافته است. این سیستم، در بر گیرنده مجموعه ای از قوانین، آزمون ها و روش های اجرایی استاندارد برای هر آزمون است.

از آن جایی که منابع متحرک، یکی از مهمترین عوامل آلودگی هوا در کلانشهرها به شمار می روند، این پژوهش به بررسی تاثیر انجام معاینه فنی خودروها بر کیفیت هوای کلانشهر تهران پرداخته است.

روش بررسی: در این پژوهش، داده ها و اطلاعات آزمون خودروهای سبک در مراکز معاینه فنی کلانشهر تهران طی سال های ۹۳- ۱۳۸۹ مورد بررسی قرار داده شد و مقایسه ای بین آمار مراجعات به مراکز معاینه فنی خودرو و میزان اثربخشی آن بر کیفیت هوا و آلودگی هوای کلانشهر تهران، با استناد به داده های شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران به عمل آمد.

یافته ها و نتایج: نتایج این پژوهش نشان می دهد که در بازه زمانی ۹۳-۱۳۸۹، به طور متوسط ۴۱/۱۳ درصد مردودی خودوها در آزمون معاینه فنی، ناشی از شدت آلایندگی گازهای خروجی از اگزوز بوده است. از سوی دیگر، افزایش دوره معافیت قانونی خودروهای غیرمشمول (نو) از ۲ به ۵ سال، میزان مراجعات به مراکز معاینه فنی خودرو را ۳۲ درصد کاهش داده است. برطبق بررسی های آماری، انجام معاینه فنی در کمتر از ۲ سال، متناسب با عمر مفید کاتالیست بوده و در نتیجه، با کاهش مقدار گازهای خروجی از اگزوز خودروها، بر بهبود کیفیت هوای شهر تاثیر فزاینده ای دارد.

کلیدواژه ها:

معاینه فنی ، ایمنی ، استاندارد ، آلایندگی خودروها ، کیفیت هوای شهری.