رابطه شاخص سطح برگ و فاصله از جاده جنگلی در دامنههای خاکبرداری و خاکریزی

زمینه و هدف: در اکولوژی جنگل از شاخص سطح برگ (LAI) به عنوان پارامتر بیان کننده واکنش تاج پوشش درختان نسبت به تغییرات محیط، استفاده می شود. هدف از این پژوهش، بررسی مقدار LAI در حاشیه جاده های درجه ۳ جنگلی و مقایسه آن با مقدار LAI در درون جنگل به تفکیک دامنه های خاکبرداری و خاکریزی در تیپ ممرز-راش در جنگل خیرود بود.

روش بررسی: ۱۶ خط نمونه به طول ۱۰۰ متر (هشت خط نمونه در هر دامنه) از حاشیه جاده تا درون جنگل تصادفی انتخاب و در طول هر خط نمونه، ۹ نقطه با فواصل مختلف از حاشیه جاده (صفر، پنج، ۱۰، ۱۵، ۲۰، ۳۰، ۴۵، ۶۰ و ۱۰۰ متری) انتخاب و در این فواصل، عکس برداری از تاج پوشش با روش عکس برداری نیم کروی انجام شد.

یافته ها: بر اساس آزمون tجفتی، میانگین مقدار LAI به دست آمده در دامنه خاکریزی (۲۹/۳) به طور معنی داری بیشتر از دامنه خاکبرداری (۱۵/۳) به دست آمد (۰۲۶/۰ =p). بر اساس آزمون توکی، مقدار LAI در هر دو دامنه خاکبرداری و خاکریزی در فواصل صفر و پنج متری، به طور معنی داری کمتر از فواصل ۱۵ متری و بیشتر از ۱۵ متر به دست آمد (۰۵/۰ p <). براساس پارامترهای ضریب تبیین، ضریب کارآیی Nash و Sutcliffe’s، خطای اریبی میانگین و درصد خطای میانگین نرمال شده، بهترین رابطه ی برازش داده شده بین LAI و فاصله از جاده در هر دو دامنه به صورت لگاریتمی دوطرفه حاصل شد.

بحث و نتیجه گیری: گذشت ۲۶ سال از ساخت جاده، عرض بستر کم، تردد کم و هماهنگ بودن ساخت جاده های خیرود با طبیعت و توپوگرافی سبب شده است که اثر منفی جاده بر LAI تا حداکثر ۱۰ متری از عمق جنگل مشاهده شود.

کلیدواژه ها:

اکولوژی جاده ، عکس برداری نیم کروی ، جنگل خیرود ، خط نمونه ، فاصله موثر جاده.