ارزیابی خطر زیست محیطی واحد پلی استایرن شرکت پتروشیمی تبریز با روشهای تطبیقی

زمینه و هدف: مجتمع پتروشیمی تبریز در زمینی به مساحت ۳۹۱ هکتار ارتفاع ۱۳۶۲ متر از سطح دریا در جنوب غربی تبریز، مجاور پالایش گاه تبریز واقع شده است که در زمینه تولید مواد پلیمری و شیمیایی فعالیت می کند و محصولات اصلی آن عبارتند از پلی اتیلن، پلی استایرن و ABS. مطالعه ی حاضر با توجه به حساسیت های محیط زیستی منطقه تبریز باهدف حذف، کاهش و کنترل خطرهای محیط زیستی موجود با استفاده از دو روش EFMEA و JSA صورت گرفته است.

روش بررسی: بدین منظور ابتدا توسط روش EFMEA پس ازآن محدوده ی مطالعاتی، شناسایی و اندازه گیری پارامترهای محیطی منابع مولد خطرهای محیط زیستی انجام شد و جهت تعیین رتبه ی خطرهای سطح زیاد با بهره مندی از رویکردهای تصمیم گیری چند شاخصه از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP استفاده گردید. درنهایت به رتبه بندی خطرها پرداخته شد. دومین روش ارزیابی خطر استفاده شده در این مطالعه روش JSA می باشد. در این روش ابتدا واحدهای کارخانه توسط نرم افزار شبیه سازی شد و شغل ها مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت.

یافته ها: با استفاده از روش EFMEA ۶۱ جنبه ی محیط زیستی مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت. پس از محاسبه RPN که حاصل ضرب احتمال، شدت و گستره می باشد و دسته بندی سطوح خطر ۱۹ خطر زیست محیطی با عدد اولویت بالاتر از ۵۰ که در محدوده ی سطح خطر بالا بود مشخص گردید. نتایج حاکی از آن است که خطرهای بهره برداری کمپرسور و Shut Down واحد به ترتیب بیشترین و کمترین رتبه خطر را داشته است. درروش JSA ۴ شغل مورد شناسایی و ارزیابی قرار گرفت که ۲۱ مورد در درجه غیرقابل قبول قرار داشتند. در هر شغل شدت حادثه، احتمال وقوع خطر و میزان مواجه مورد ارزیابی و تجزیه وتحلیل قرار گرفت.

بحث و نتیجه گیری: در انتهای هر دو روش با توجه به ماهیت خطرهای زیست محیطی برنامه ها و راهکارهای لازم جهت کنترل و کاهش خطرهای محیط زیستی شناسایی شده ارایه گردید. مهم ترین اقدامات اساسی عبارتند از: پیشگیری از ریزش و پخش مواد روغنی و سوختی و انتقال مواد ریخته شده به واحد تصفیه، حفاظ ها و وسایل حفاظت فردی پیشنهاد شد که باید تهیه شود و پیمانکار ناظر ملزم به تهیه و نظارت بر استفاده آن گردد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی خطر محیط زیستی ، روش EFMEA ، روش JSA ، شرکت پتروشیمی تبریز.