همخوانی هنری نظریه تصویرپردازی سید قطب در قرآن با نگاره معراج سلطان محمد در عهد صفوی

واقعه معراج به عنوان یکی از موجزترین رخدادهای تاریخ اسلام در نص صریح قرآن، در طی اعصار و قرون مختلف، مورد توجه ویژه صاحب نظران و هنرمندان بوده است. یکی از نگاره های قابل توجه این رخداد شگرف، متعلق به سلطان محمد، نقاش بنام عهد صفوی است. چهارچوب نظری این مقاله توصیفی تحلیلی، بر اساس نظریه تصویرپردازی هنری سید قطب نظریه پرداز قرآنی معاصر تنظیم شده و با بهره گیری از اطلاعات کتابخانه ای (اسنادی)، پس از توصیف مولفه های نظریه وی و تاویل آن بر آیات بیانگر معراج در قرآن، از طریق تحلیل یافته ها سعی در تطبیق آن ها با ویژگی های هنر نگارگری در عهد صفوی با تکیه بر نگاره معراج سلطان محمد نموده است. نتیجه اینکه در عهد صفوی مضامین قرآنی در هنر نگارگری ایران به درجه ای از کمال رسیده که با شاخص های هنری تصویرپردازی آیات وحی قابل انطباق است و نحوه تصویرپردازی، عامل اصلی تشابه و ابزار برجسته و قاعده بنیادین در بیان مولفه های عینی و ذهنی این دو است.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، سید قطب ، نگارگری صفوی ، تصویرگری واقعه معراج ، سلطان محمد