واکاوی ابعاد ادبی و محتوایی شعر «در سایه سار نخل ولایت»

پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد ادبی و محتوایی شعر «در سایه سار نخل ولایت» سروده سید علی موسوی گرمارودی، به عنوان یکی از شاخص ترین آثار ولایی معاصر در کتاب فارسی پایه دهم، انجام شده است. زمینه اصلی این مطالعه بر پایه این ضرورت شکل گرفت که چگونه می توان مفاهیم سنتی و قدسی ولایت را در ساختارهای مدرن ادبی بازنمایی کرد. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی با رویکرد بینامتنی است که با استناد به منابع کتابخانه ای و انطباق متن شعر با آموزه های نهج البلاغه و بن مایه های تاریخی صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که گرمارودی با انتخاب هوشمندانه قالب «سپید»، از محدودیت های کلاسیک فراتر رفته و با بهره گیری از آرایه هایی نظیر پارادوکس (متناقض نما) و حسن تعلیل، تصویری جامع الاطراف از شخصیت حضرت علی (ع) ارائه داده است. نتایج حاصل از این واکاوی حاکی از آن است که شاعر با ترکیب «صولت حیدری» و «رافت انسانی»، پارادوکس شکوه در عین سادگی را به ابزاری برای تبیین الگوهای عدالت اجتماعی و عرفانی بدل کرده است. همچنین، پیوند عمیق میان فرم «بی وزن» و محتوای «متواضعانه» در پایان بندی اثر، نشان دهنده یگانگی ساختار و معنا در سبک شخصی گرمارودی است. این مقاله در نهایت تبیین می کند که این سروده به دلیل عبور از مداحی های سطحی و دستیابی به زبان نمادین و معرفتی، نقشی بنیادین در بازتعریف حاکم آرمانی برای مخاطب معاصر ایفا می کند و پیوندی استوار میان ادبیات متعهد و نواندیشی هنری برقرار می سازد (گرمارودی، ۱۳۶۳؛ سنگری، ۱۳۹۴).

کلیدواژه ها:

کتاب فارسی ، موسوی گرمارودی ، شعر سپید ولایی ، پارادوکس ، نهج البلاغه ، تحلیل محتوایی.