ایده به مثابه موتور محرک کارآفرینی: شناسایی عوامل موثر بر خلق، انتخاب و اجرای ایده های نوآورانه

چکیده : کارآفرینی به عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی، ریشه در ایده های نوآورانه دارد. با این حال، مسیر تبدیل یک ایده به یک کسب وکار موفق، همواره با چالش ها و عدم قطعیت های متعددی همراه است. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل نظام مند عوامل موثر بر سه مرحله کلیدی حیات یک ایده کارآفرینانه، یعنی خلق، انتخاب و اجرا است. این تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و با روش کتابخانه ای و مرور نظام مند (Systematic Review) متون پیشین در بازه زمانی 1380-1402 شمسی و 2000-2023 میلادی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق را مقالات، کتب و گزارش های معتبر فارسی و انگلیسی تشکیل می دهند که با استفاده از کلیدواژه های مرتبط در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی جستجو و پس از غربالگری، 45 منبع برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها نشان می دهند که فرآیند کارآفرینی ایده محور، تحت تاثیر پیچیده ای از عوامل فردی (مانند خلاقیت، خودکارآمدی، ریسک پذیری، دانش تخصصی و شبکه اجتماعی کارآفرین)، عوامل محیطی (شامل عوامل خرد مانند دسترسی به سرمایه و مشاوره، و عوامل کلان مانند سیاست های دولتی، فضای رقابتی و فرهنگ اجتماعی) و عوامل مرتبط با خود ایده (مانند درجه نوآوری، امکان سنجی فنی-اقتصادی، وضوح مدل درآمدی و انطباق با نیاز بازار) قرار دارد. بر این اساس، یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شده است که تعامل پویا و بازخوردی این عوامل را در مراحل سه گانه چرخه حیات ایده به تصویر می کشد. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که موفقیت نهایی یک ایده کارآفرینانه صرفا به کیفیت ذاتی آن وابسته نیست، بلکه به طور معناداری به بستر اجتماعی-اقتصادی، قابلیت ها و ویژگی های کارآفرین و به ویژه کیفیت اجرا و انعطاف پذیری در مواجهه با بازخوردهای بازار وابسته است. در پایان، بر اساس یافته ها، راهکارهایی عملیاتی در سه سطح فردی (کارآفرین)، سازمانی (نهادهای حمایتی و سرمایه گذاران) و سیاست گذاری کلان (دولت) ارائه شده است که می تواند چراغ راه فعالان این عرصه باشد. کلمات کلیدی: ایده، کارآفرینی، خلاقیت، نوآوری، مرور نظام مند، .

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: ایده ، کارآفرینی ، خلاقیت ، نوآوری ، مرور نظام مند.